Η Ονδούρα έχει τo αρνητικό «προνόμιο» να είναι η χώρα που καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά γυναικοκτονιών στη Λατινική Αμερική.
Μπροστά σε αυτόν τον θλιβερό απολογισμό, η κυβέρνηση της χώρας προχώρησε σε μία από τις αυστηρότερες μεταρρυθμίσεις του ποινικού της δικαίου, αυξάνοντας έως και στα 60 χρόνια κάθειρξης τις ποινές για τους δράστες γυναικοκτονιών υπό επιβαρυντικές περιστάσεις.
Η απόφαση εγκρίθηκε ομόφωνα από το Εθνικό Κογκρέσο της χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία η βία κατά των γυναικών έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις.
Οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα διατηρούν τη βασική ποινή για τη γυναικοκτονία στα 25 έως 30 χρόνια κάθειρξης.
Ωστόσο, στις περιπτώσεις όπου συντρέχουν επιβαρυντικοί παράγοντες, η ποινή αυξάνεται σε 30 έως 40 χρόνια.
Παράλληλα, όταν η δολοφονία συνδέεται με απαγωγή, παρατεταμένη έμφυλη βία ή άλλες ιδιαίτερα σοβαρές περιστάσεις, η κάθειρξη μπορεί να φθάσει έως και τα 60 χρόνια.
Ο πρόεδρος του Κογκρέσου, Τομάς Ζαμπράνο, υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς τους δράστες.
Όπως δήλωσε, όποιος ασκεί βία κατά μιας γυναίκας πρέπει να γνωρίζει ότι αν της αφαιρέσει τη ζωή θα αντιμετωπίσει «όλο το βάρος του νόμου».
Η αφορμή για τη νομοθετική αλλαγή στην Ονδούρα
Η συζήτηση για την αυστηροποίηση των ποινών είχε ξεκινήσει ήδη από τον Μάιο, μετά από σειρά πολύκροτων υποθέσεων που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη της χώρας. Βουλευτές όλων των παρατάξεων πίεσαν για την αναθεώρηση της νομοθεσίας, επικαλούμενοι τον αυξανόμενο αριθμό θυμάτων και την αδυναμία του συστήματος να αποτρέψει την έμφυλη βία.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά τη συζήτηση στη Βουλή, στην Ονδούρα δολοφονείται μία γυναίκα περίπου κάθε 32 ώρες.
Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 262 γυναικοκτονίες, ενώ το 2026 οι οργανώσεις γυναικών προειδοποιούν ότι η τάση παραμένει ιδιαίτερα ανησυχητική.
Παράλληλα, η νέα νομοθεσία προβλέπει τη δημιουργία εξειδικευμένων δικαστηρίων στελεχωμένων αποκλειστικά από γυναίκες δικαστές και λειτουργούς, με στόχο την ταχύτερη εκδίκαση υποθέσεων έμφυλης βίας και γυναικοκτονιών.
Οι αντιδράσεις: «Το πρόβλημα είναι η ατιμωρησία»
Παρά την αυστηροποίηση των ποινών, οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών εμφανίζονται επιφυλακτικές.
Η διευθύντρια του Κέντρου Δικαιωμάτων των Γυναικών της Ονδούρας, Ρεγκίνα Φονσέκα, υποστήριξε ότι η αύξηση των ποινών δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο. Όπως σημείωσε, το βασικό πρόβλημα παραμένει ότι η συντριπτική πλειονότητα των γυναικοκτονιών δεν καταλήγει ποτέ σε καταδίκες.
Σύμφωνα με τις οργανώσεις, περίπου το 90% των υποθέσεων παραμένει ατιμώρητο, γεγονός που δημιουργεί ένα περιβάλλον αίσθησης ατιμωρησίας για τους δράστες.
Οι ακτιβίστριες ζητούν ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης, προστασία των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας και καλύτερη διερεύνηση των εγκλημάτων, αντί της αποκλειστικής εστίασης στην αυστηροποίηση των ποινών.
Οι φεμινιστικές και άλλες οργανώσεις γυναικών στην Ονδούρα, επιμένουν ότι το κρίσιμο μέτωπο παραμένει η ατιμωρησία. Όσο οι περισσότερες υποθέσεις δεν φτάνουν ποτέ στην αίθουσα του δικαστηρίου, οι αριθμοί δύσκολα θα αλλάξουν.
Η εικόνα στην Ελλάδα και οι πρόσφατες υποθέσεις που συγκλόνισαν τη χώρα
Την ώρα που η Ονδούρα επιχειρεί να αντιμετωπίσει το φαινόμενο με αυστηρότερες ποινές, η συζήτηση για τις γυναικοκτονίες παραμένει ιδιαίτερα έντονη και στην Ελλάδα.
Τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει συγκλονιστεί από μια σειρά υποθέσεων που ανέδειξαν με δραματικό τρόπο τη διάσταση της έμφυλης βίας. Οι δολοφονίες της Καρολάιν Κράουτς στα Γλυκά Νερά, της Κυριακής Γρίβα έξω από αστυνομικό τμήμα, της Γαρυφαλλιάς Ψαράκου, με την τελευταία γυναικοκτονία της Βασιλικής στην Καλαμάτα, αλλά και άλλες υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας που κατέληξαν σε δολοφονίες, προκάλεσαν έντονες κοινωνικές αντιδράσεις και επανέφεραν στο προσκήνιο το αίτημα για πιο αποτελεσματική προστασία των γυναικών.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των ελληνικών αρχών, οι καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία παρουσιάζουν σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια, γεγονός που αποδίδεται τόσο στην πραγματική έκταση του φαινομένου όσο και στην αυξημένη διάθεση των θυμάτων να απευθυνθούν στις αρχές.
Παράλληλα, οι γυναικείες οργανώσεις επισημαίνουν ότι, πέρα από τις αυστηρές ποινές, κρίσιμος παράγοντας είναι η έγκαιρη παρέμβαση των αρχών, η λειτουργία δομών προστασίας και η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πρόληψης.
