Το ακατάσχετο όριο στους τραπεζικούς λογαριασμούς έχει αποδειχθεί σωτήριο για χιλιάδες οφειλέτες. Πολλοί, όμως, βρίσκονται μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις, όταν πρόκειται για κοινούς λογαριασμούς που δεν γνώριζαν ότι απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία προκειμένου να διασφαλιστεί το ακατάσχετο, είτε πρόκειται για συζύγους, είτε για γονείς και παιδιά, είτε για συνεργάτες σε επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Ωστόσο, πίσω από την ευκολία των κοινών καταθέσεων κρύβονται κρίσιμες λεπτομέρειες που αφορούν το ακατάσχετο, τις αναλήψεις αλλά και την προστασία των χρημάτων από το Δημόσιο.
Κοινός τραπεζικός λογαριασμός
Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο και τον νόμο 5638/1932, κοινός τραπεζικός λογαριασμός είναι εκείνος που ανοίγεται στο όνομα δύο ή περισσότερων προσώπων, με δυνατότητα χρήσης του ποσού από οποιονδήποτε δικαιούχο χωρίς τη συναίνεση των υπολοίπων.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε συνδικαιούχος μπορεί να πραγματοποιεί αναλήψεις, να κάνει μεταφορές χρημάτων, ή να χρησιμοποιεί μέρος ή το σύνολο του υπολοίπου αυτόνομα.
Μάλιστα, για τη δημιουργία του λογαριασμού δεν απαιτείται καν η φυσική παρουσία όλων των δικαιούχων, καθώς μπορεί να ανοιχθεί ακόμη και από έναν μόνο εξ αυτών ή και από τρίτο πρόσωπο.
Το ακατάσχετο
Οι καταθέσεις σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό προστατεύονται έως το ποσό των 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και μόνο σε μία τράπεζα, εφόσον ο λογαριασμός έχει δηλωθεί ως ακατάσχετος στην ΑΑΔΕ μέσω των πλατφορμών Gov.gr ή Taxisnet.
Ωστόσο, στην περίπτωση των κοινών λογαριασμών υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά αγνοείται: Το ακατάσχετο πρέπει να δηλωθεί από όλους τους συνδικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι εάν έστω και ένας από τους συνδικαιούχους δεν έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο, τότε το ποσό δεν προστατεύεται πλήρως και μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένο σε κατασχέσεις από το Δημόσιο.
Πρόκειται για μία από τις πιο συχνές «παγίδες» που οδηγούν πολλούς πολίτες σε απώλεια χρημάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις οφειλών προς την εφορία ή τα ασφαλιστικά ταμεία.
Τι ισχύει σε περίπτωση κατάσχεσης
Με βάση το άρθρο 4 του νόμου 5638/1932, όταν επιβάλλεται κατάσχεση σε κοινό λογαριασμό, θεωρείται ότι τα χρήματα ανήκουν ισόποσα σε όλους τους δικαιούχους.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η κατάσχεση αφορά μόνο το ποσοστό που αντιστοιχεί στον οφειλέτη, και όχι το σύνολο του λογαριασμού.
Για παράδειγμα, σε κοινό λογαριασμό δύο ατόμων με υπόλοιπο 6.000 ευρώ, η εφορία μπορεί να στραφεί μόνο στο 50% που θεωρείται ότι ανήκει στον οφειλέτη.
Και για επιχειρήσεις
Η αυξημένη χρήση κοινών λογαριασμών σε οικογενειακές επιχειρήσεις, μικρές εταιρείες και ελεύθερους επαγγελματίες έχει καταστήσει το ζήτημα ιδιαίτερα κρίσιμο και σε επιχειρηματικό επίπεδο.
Λογιστές και φοροτεχνικοί επισημαίνουν ότι η σωστή δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο οικονομικής προστασίας, ειδικά σε περιόδους αυξημένων φορολογικών πιέσεων και ρυθμίσεων οφειλών.
Σε κάθε περίπτωση, οι καταθέτες καλούνται να ελέγχουν προσεκτικά ποιοι εμφανίζονται ως συνδικαιούχοι, αν όλοι έχουν δηλώσει το ακατάσχετο και φυσικά ποιος χρησιμοποιεί τελικά τον λογαριασμό στην πράξη.
Πώς θα κάνετε τον λογαριασμό σας ακατάσχετο
Η δήλωση ενός λογαριασμού ως ακατάσχετου μπορεί να γίνει οποιαδήποτε χρονική στιγμή, μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ, χρησιμοποιώντας του κωδικούς Taxisnet, ακολουθώντας 3 βήματα:
- συμπλήρωση του IBAN λογαριασμού
- επιλογή του περιεχομένου της υπεύθυνης δήλωσης
- επιλογή «Αποθήκευση»
