Για χρόνια, το κράτος του Ισραήλ επιχειρούσε να συντηρήσει διεθνώς την εικόνα της «μόνης δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή».
Μιας χώρας που (ανεξαρτήτως της αιματηρής πολιτικής της απέναντι στους Παλαιστίνιους), εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως το μοναδικό κομμάτι του «πολιτισμένου δυτικού κόσμου» στην περιοχή.
Οι αποκαλύψεις όμως που έρχονται τις τελευταίες ημέρες από τους ακτιβιστές του Global Sumud Flotilla και της Freedom Flotilla Coalition, το πλήθος των βίντεο και των φωτογραφιών (αρκετά από αυτά ανεβασμένα στα κοινωνικά δίκτυα από ισραηλινούς), μοιάζουν να διαλύουν και τα τελευταία υπολείμματα αυτής της εικόνας.
Οι μαρτυρίες που δημοσιεύθηκαν τόσο από διεθνή μέσα όπως το Reuters, το Associated Press και ο Guardian, όσο και στα social media, δεν περιγράφουν απλώς μια «σκληρή επιχείρηση ασφαλείας»: Περιγράφουν ένα καθεστώς συστηματικής κακοποίησης, εκφοβισμού και εξευτελισμού άοπλων ανθρώπων που συμμετείχαν σε ανθρωπιστική αποστολή προς τη Γάζα.
Ακτιβίστρια του Global Sumud Flotilla με εμφανή σημάδια ξυλοδαρμού και κακοποίησης
Και το πιο σοκαριστικό στοιχείο είναι πως οι καταγγελίες αυτές δεν προέρχονται αποκλειστικά από Παλαιστίνιους ή πολιτικούς αντιπάλους του Ισραήλ. Προέρχονται από Ευρωπαίους πολίτες, γιατρούς, δημοσιογράφους, ακτιβιστές ανθρωπιστικών οργανώσεων, ακόμη και ανθρώπους χωρίς προηγούμενη εμπλοκή σε ακραίες πολιτικές δράσεις.
Ανάμεσά τους βρίσκονται Ιταλοί, Γάλλοι, Αυστραλοί και Έλληνες συμμετέχοντες της αποστολής, οι οποίοι σήμερα περιγράφουν εμπειρίες που θυμίζουν περισσότερο στρατόπεδα κράτησης αυταρχικών καθεστώτων παρά κράτος που αυτοπαρουσιάζεται ως «δημοκρατικός σύμμαχος της Δύσης».
σημάδια από πλαστικές σφαίρες στην πλάτη ακτιβιστή
«Μας χτυπούσαν ενώ ήμασταν δεμένοι»
Οι περιγραφές των ίδιων των ακτιβιστών συνθέτουν μια εικόνα ωμής βίας.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, μετά την επέμβαση ισραηλινών δυνάμεων στα πλοία της αποστολής σε διεθνή ύδατα, πολλοί επιβαίνοντες ακινητοποιήθηκαν βίαια, δέθηκαν πισθάγκωνα και κρατήθηκαν επί ώρες με δεμένα μάτια. Άλλοι καταγγέλλουν πως ξυλοκοπήθηκαν ενώ βρίσκονταν ήδη δεμένοι στο κατάστρωμα, χωρίς δυνατότητα αντίδρασης, ενώ αρκετοί από αυτούς φέρουν στα σώματά τους σημάδια από πλαστικές σφαίρες.
Αρκετοί μίλησαν για ηλεκτροσόκ με taser, χτυπήματα στα πλευρά και στο κεφάλι, καθώς και για συνεχή ψυχολογική πίεση από στρατιώτες που – όπως περιγράφουν – γελούσαν και ειρωνεύονταν τους κρατούμενους.
Ένας από τους ακτιβιστές περιέγραψε στο Reuters ότι στρατιώτες «χτυπούσαν ανθρώπους για παραδειγματισμό», ενώ άλλοι κρατούμενοι κάνουν λόγο για επιθέσεις ακόμη και όταν ζητούσαν νερό ή ιατρική βοήθεια.
Ορισμένοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι οδηγήθηκαν σε αυτοσχέδιους χώρους κράτησης πάνω σε στρατιωτικά αποβατικά, όπου κρατήθηκαν επί ώρες χωρίς επικοινωνία με δικηγόρους ή προξενικές αρχές. Οι περιγραφές μιλούν για ασφυκτικές συνθήκες, αφυδάτωση και κρατούμενους που κατέρρεαν από εξάντληση.
Οι καταγγελίες για σεξουαλική βία προκαλούν διεθνές σοκ
Το σημείο όμως που προκαλεί το μεγαλύτερο διεθνές σοκ αφορά τις καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση και βιασμούς.
Το Reuters αποκάλυψε πως έχουν ήδη καταγραφεί τουλάχιστον δεκαπέντε καταγγελίες για σεξουαλικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της κράτησης των ακτιβιστών.
Άλλοι περιγράφουν εξευτελιστικές γυμνές έρευνες, απειλές σεξουαλικού χαρακτήρα και εξαναγκασμό σε αφαίρεση ρούχων μπροστά σε στρατιώτες. Υπάρχουν επίσης μαρτυρίες για αγγίγματα και επιθέσεις που οι κρατούμενοι χαρακτηρίζουν ξεκάθαρα ως σεξουαλική βία.
Οι καταγγελίες αυτές καταγράφηκαν και από δικηγόρους της Adalah, οι οποίοι έκαναν λόγο για «σεξουαλική ταπείνωση» και «ψυχολογικά βασανιστήρια».
Το γεγονός ότι αυτές οι μαρτυρίες αφορούν ευρωπαίους πολίτες και όχι στρατιώτες-κρατούμενους σε εμπόλεμη ζώνη κάνει την υπόθεση ακόμη πιο εκρηκτική πολιτικά και διπλωματικά.
Διότι πλέον δεν μιλάμε μόνο για τις φρικαλεότητες που καταγγέλλονται εδώ και χρόνια στα παλαιστινιακά εδάφη. Μιλάμε για πολίτες κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δηλώνουν ότι υπέστησαν βασανιστήρια και σεξουαλική κακοποίηση από κρατικές δυνάμεις του Ισραήλ.
Ο Ίταμαρ Μπεν Γκβιρ και η δημόσια κανονικοποίηση της βίας
Την ώρα που οι καταγγελίες πολλαπλασιάζονταν, ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ίταμαρ Μπεν Γκβιρ, εμφανιζόταν μπροστά στις κάμερες σχεδόν θριαμβευτής.
Βίντεο και φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν διεθνώς τον δείχνουν να χλευάζει κρατούμενους και να πανηγυρίζει για τη σύλληψη των ακτιβιστών ανεμίζοντας σαν φανατικός οπαδός ποδοσφαιρικής ομάδας τη σημαία του Ισραήλ επάνω από δεμένους πισθάγκωνα και γονατισμένους ακτιβιστές.
Η εικόνα αυτή λειτούργησε σαν πολιτικός συμβολισμός μιας βαθύτερης μεταμόρφωσης του ισραηλινού κράτους. Δεν πρόκειται πλέον για μια εξουσία που προσπαθεί να αποκρύψει ή να δικαιολογήσει τη βία της. Πρόκειται για μια πολιτική ηγεσία που τη μετατρέπει σε δημόσιο θέαμα για εσωτερική κατανάλωση.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο της υπόθεσης.
Η βία δεν παρουσιάζεται ως «αναγκαίο κακό». Παρουσιάζεται ως πολιτικό τρόπαιο.
Η ιστορική ειρωνεία που σοκάρει
Υπάρχει όμως μια ακόμη διάσταση που προκαλεί τεράστια ηθική και ιστορική φόρτιση.
Το κράτος του Ισραήλ οικοδομήθηκε πάνω στη συλλογική μνήμη του Ολοκαυτώματος. Πάνω στη φρίκη που βίωσε ο εβραϊκός λαός από τη ναζιστική θηριωδία, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τις μαζικές εκτελέσεις και την απόλυτη απανθρωποποίηση.
Ακριβώς γι’ αυτό, οι σημερινές καταγγελίες αποκτούν σχεδόν εφιαλτική διάσταση.
Όταν απόγονοι ενός λαού που υπέστη τη βιομηχανική φρίκη του ναζισμού κατηγορούνται σήμερα για βασανιστήρια, εξευτελισμούς και σεξουαλική βία απέναντι σε κρατούμενους, τα οποία ακόμη και οι ίδιοι επιδεικνύουν χωρίς να ενδιαφέρονται για την εικόνα του κράτους τους, τότε η υπόθεση παύει να είναι απλά μια ακόμη γεωπολιτική κρίση και ένα επεισόδιο.
Και όσο η Δύση συνεχίζει να αντιμετωπίζει αυτές τις αποκαλύψεις με διπλωματικές υπεκφυγές και επιλεκτική ευαισθησία, τόσο ενισχύεται η εντύπωση ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται μόνο στους αδύναμους και ποτέ στους στρατηγικούς συμμάχους.
