Αγανάκτηση έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ και ειδικότερα στη Χαβάη η συμπεριφορά ενός 37χρονου τουρίστα από το Σιάτλ, ο οποίος καταγράφηκε σε βίντεο να πετά πέτρα εναντίον της «Λάνι», μιας ιδιαίτερα αγαπητής μεσογειακής φώκιας μονάχους-μονάχους της Χαβάης, είδος που προστατεύεται αυστηρά από την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Το περιστατικό σημειώθηκε στην περιοχή Λαχάινα του νησιού Μάουι και μέσα σε λίγες ώρες εξελίχθηκε σε υπόθεση εθνικής συζήτησης στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ο άνδρας πλησίασε επικίνδυνα το ζώο και στη συνέχεια άρπαξε μια πέτρα «σε μέγεθος καρύδας», την οποία εκτόξευσε προς το κεφάλι της φώκιας ενώ εκείνη κολυμπούσε κοντά στην ακτή.
Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο από λουόμενους και διαδόθηκε ταχύτατα στα social media, προκαλώντας κύμα αγανάκτησης.
Η φώκια «Λάνι» δεν είναι ένα τυχαίο ζώο για τους κατοίκους του Μάουι.
Όπως ανέφερε ο δήμαρχος του νησιού, Richard Bissen, το συγκεκριμένο ζώο αποτελεί εδώ και χρόνια «σύμβολο ελπίδας και αντοχής» για την κοινότητα, ειδικά μετά τις φονικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Λαχάινα το 2023Το περιστατικό έγινε ακόμη πιο προκλητικό όταν, σύμφωνα με μάρτυρες, ο τουρίστας φέρεται να απάντησε στις παρατηρήσεις των παρευρισκομένων λέγοντας:
«Δεν με νοιάζει, βάλτε μου πρόστιμο, είμαι πλούσιος».
Η φράση αυτή μετατράπηκε σχεδόν αμέσως σε σύνθημα οργής στα κοινωνικά δίκτυα.
Λίγη ώρα αργότερα, κυκλοφόρησε δεύτερο βίντεο στο οποίο εμφανίζεται κάτοικος της περιοχής να εντοπίζει τον τουρίστα έξω από το ενοικιαζόμενο κατάλυμά του και να τον ξυλοκοπεί.
Το βίντεο προκάλεσε νέο γύρο αντιδράσεων: άλλοι καταδίκασαν τη βία, ενώ αρκετοί στα social media αποθέωσαν τον ντόπιο, χαρακτηρίζοντάς τον «ήρωα» και «πρεσβευτή της aloha».
Μάλιστα, ο γερουσιαστής της Χαβάης Brenton Awa φέρεται να του απένειμε συμβολικά επιστολή αναγνώρισης, παρότι οι αρχές επισήμως αποδοκίμασαν κάθε μορφή αυτοδικίας.
Οι αρχές της Χαβάης έχουν ήδη ξεκινήσει ομοσπονδιακή έρευνα. Η υπόθεση εξετάζεται βάσει του νόμου περί προστασίας θαλάσσιων θηλαστικών και του νόμου περί προστασίας απειλούμενων ειδών. Ο 37χρονος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμο έως και 50.000 δολάρια, αλλά και ποινή φυλάκισης.
Η φώκια μονάχους της Χαβάης θεωρείται ένα από τα πλέον απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο, με τον πληθυσμό της να υπολογίζεται περίπου στα 1.400 ζώα. Οι αμερικανικές αρχές απαγορεύουν αυστηρά οποιαδήποτε παρενόχληση, προσέγγιση ή επαφή με τα ζώα αυτά.
Το περιστατικό, ωστόσο, άνοιξε ξανά μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: εκείνη της συμπεριφοράς ορισμένων τουριστών όταν ταξιδεύουν σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ως «φθηνούς παραδείσους» ή ως τόπους χωρίς κανόνες.
Δεν είναι η πρώτη φορά που επισκέπτες θεωρούν πως, επειδή πληρώνουν χρήματα, αγοράζουν μαζί και το δικαίωμα να συμπεριφέρονται με αλαζονεία, να προσβάλλουν τους ντόπιους, να καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον ή να φέρονται στα ζώα σαν να είναι αξιοθέατα για προσωπική χρήση.
Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε χώρες ή περιοχές που ορισμένοι θεωρούν «κατώτερες», «εξωτικές» ή οικονομικά εξαρτημένες από τον τουρισμό.
Εκεί γεννιέται μια επικίνδυνη αίσθηση ατιμωρησίας: ότι οι ντόπιοι θα ανεχθούν τα πάντα επειδή «ο τουρίστας φέρνει λεφτά».
Μόνο που σε πολλές περιπτώσεις – όπως στο Μάουι – η ανοχή τελειώνει απότομα όταν η προσβολή αγγίζει την τοπική κοινωνία, τη φύση και τα σύμβολά της.
