Μία φωτογραφία ντοκουμέντο, που βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, ανοίγει ένα νέο κύκλο έρευνας για την τύχη αιχμαλώτου της τουρκικής εισβολής του 1974.
Ο εν λόγω αιχμάλωτος, εικονίζεται με δεμένα τα μάτια και τα χέρια, ανάμεσα σε Τούρκους στρατιωτικούς, μπροστά από μια μαύρη Mercedes, που συνδέεται με μαρτυρίες για αγνοούμενους στην περιοχή Αγίου Δημητρίου, κοντά στη Μια Μηλιά, έξω από τη Λευκωσία.
Η φωτογραφία δημοσιοποιήθηκε από τον ερευνητή Οδυσσέα Χρήστου, ο οποίος απευθύνει έκκληση σε όσους γνωρίζουν κάτι να βοηθήσουν στην ταυτοποίηση του άνδρα.
Ο ίδιος τον χαρακτηρίζει «γίγαντα αιχμάλωτο», λόγω της σωματικής του διάπλασης, αλλά και της στάσης του μέσα στη σκηνή της αιχμαλωσίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάστηκε, πρόκειται πιθανότατα για Ελληνοκύπριο έφεδρο εθνοφρουρό, χωρίς εξοπλισμό, με φαιοπράσινη στολή, τα μάτια καλυμμένα με λευκό ύφασμα και τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη.
Δείτε την φωτογραφία – ντοκουμέντο:
Στο φωτογραφικό τεκμήριο διακρίνονται τρεις άνδρες. Στο κέντρο βρίσκεται ο αιχμάλωτος. Δεξιά του εμφανίζεται Τούρκος στρατιωτικός, πιθανότατα αξιωματικός, με πλήρη εξοπλισμό, υποπολυβόλο Thompson και θήκη πιστολιού στη ζώνη.
Αριστερά φαίνεται άνδρας με πολιτική περιβολή, ο οποίος, κατά την εκτίμηση του ερευνητή, είτε συνόδευε τη στρατιωτική μονάδα είτε σχετιζόταν με τηλεοπτικό συνεργείο της τουρκικής κρατικής τηλεόρασης TRT.
Πίσω τους διακρίνεται μια μαύρη Mercedes-Benz 230, γνωστή ως «Fintail», μοντέλο της δεκαετίας του 1960. Η παρουσία του αυτοκινήτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο ερευνητής εξετάζει αν πρόκειται για την ίδια «μαύρη Μερσεντές» που εμφανίζεται σε μαρτυρίες για αγνοούμενους της περιοχής Αγίου Δημητρίου.
Σε τέτοιες υποθέσεις, ακόμα και ένα αυτοκίνητο παύει να είναι λεπτομέρεια. Γίνεται κομμάτι της διαδρομής ανθρώπων που χάθηκαν και οικογενειών που μισό αιώνα μετά εξακολουθούν να ψάχνουν απαντήσεις.
Σύμφωνα με τον Οδυσσέα Χρήστου, η φωτογραφία συνδέεται με την περιοχή του εξωκλησιού του Αγίου Δημητρίου, στις Μάνδρες Καϊμακλίου, λίγο νοτιότερα της Μιας Μηλιάς. Η περιοχή βρέθηκε στον άξονα της τουρκικής προέλασης κατά τη δεύτερη φάση της εισβολής, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών της Γενεύης και την έναρξη του «Αττίλα 2» στις 14 Αυγούστου 1974.
Ποιος τράβηξε τη φωτογραφία
Η ανάλυση που συνοδεύει τη δημοσιοποίηση του ντοκουμέντου εκτιμά ότι η φωτογραφία λήφθηκε μεταξύ 14 και 17 Αυγούστου 1974, με πιθανότερη ημερομηνία τη 15η Αυγούστου. Με βάση τις σκιές και τη θέση του ήλιου, προκρίνεται ως πιθανότερο το απογευματινό σενάριο, γύρω στις 18:30 με 19:30, χωρίς να αποκλείεται πλήρως πρωινή λήψη.
Κατά την ίδια έρευνα, η φωτογραφία φαίνεται να τραβήχτηκε από μέλος τηλεοπτικού συνεργείου της TRT, με επικεφαλής τον Τούρκο δημοσιογράφο Selim Esen.
Ο Esen είχε φτάσει στην Κύπρο στις 11 Αυγούστου 1974 και ακολούθησε τουρκικές στρατιωτικές κινήσεις σε διάφορες περιοχές. Στις 14 Αυγούστου, με την έναρξη της δεύτερης φάσης της εισβολής, φέρεται να ακολούθησε τα τουρκικά άρματα προς την Αμμόχωστο, περνώντας από τη Μια Μηλιά, το αεροδρόμιο της Τύμπου και πιθανότατα την περιοχή Αγίου Δημητρίου.
Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ενισχύει την πιθανότητα να υπάρχουν και άλλα πλάνα ή φωτογραφίες από την ίδια περιοχή και την ίδια περίοδο. Αν εντοπιστούν, θα μπορούσαν να βοηθήσουν όχι μόνο στην ταυτοποίηση του άνδρα της φωτογραφίας, αλλά και στην ανασύνθεση των τελευταίων κινήσεων αιχμαλώτων και αγνοουμένων.
Η περιοχή Αγίου Δημητρίου είχε μετατραπεί, σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλείται ο ερευνητής, σε χώρο συγκέντρωσης αμάχων και αιχμαλώτων. Πολλοί κάτοικοι της Μιας Μηλιάς, μαζί με πρόσφυγες από την πρώτη φάση της εισβολής, είχαν καταφύγει στο εξωκλήσι και στα γύρω σπίτια. Οι άνδρες οδηγήθηκαν χωριστά, με δεμένα μάτια και χέρια, ενώ γυναικόπαιδα κρατήθηκαν σε μάντρες της περιοχής.
Από τους 14 αγνοουμένους που φέρονται να θεάθηκαν για τελευταία φορά στην περιοχή Αγίου Δημητρίου και Μάνδρες Καϊμακλίου, έχουν εντοπιστεί τα οστά μόνο τριών. Περίπου 60 άνδρες οδηγήθηκαν την επόμενη ημέρα στο γκαράζ Παυλίδη ως αιχμάλωτοι και αργότερα στις φυλακές των Αδάνων, ενώ τα γυναικόπαιδα αφέθηκαν ελεύθερα.
Η «μαύρη Μερσεντές» και η έκκληση για μαρτυρίες
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και η «μαύρη Μερσεντές», καθώς μαρτυρίες αναφέρουν ότι τρεις αγνοούμενοι θεάθηκαν να επιβιβάζονται σε τέτοιο αυτοκίνητο το απόγευμα της 15ης Αυγούστου. Πρόκειται για τον 28χρονο έφεδρο καταδρομέα Μάκη Σεργίδη του 211 Τάγματος Πεζικού, τον 23χρονο έφεδρο Ευάγγελο Πόρτη του 241 Τάγματος Πεζικού και τον 42χρονο άμαχο Νίκο Κολοκάση από τη Μια Μηλιά.
Στην ίδια μαρτυρία αναφέρεται ότι στη Mercedes είχαν επιβιβαστεί επίσης ο τότε 21χρονος διάκος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, πατήρ Θεόκλητος, και ο 17χρονος Κώστας Γιάννακας, οι οποίοι κατέβηκαν την τελευταία στιγμή μετά από παρέμβαση Τούρκου δεκανέα και Τούρκου αξιωματικού. Η τύχη των υπολοίπων παραμένει άγνωστη.
Η δημοσιοποίηση της φωτογραφίας δεν κλείνει μια υπόθεση. Την ανοίγει ξανά, με την ελπίδα ότι κάποιος μπορεί να αναγνωρίσει τον αιχμάλωτο ή να δώσει πληροφορίες για τη διαδρομή της μαύρης Mercedes. Ο Οδυσσέας Χρήστου ζητά από όσους γνωρίζουν κάτι να συνδράμουν στην έρευνα, καθώς η ταυτότητα του άνδρα με τα δεμένα μάτια παραμένει άγνωστη.
Πενήντα δύο χρόνια μετά την εισβολή, τέτοια τεκμήρια υπενθυμίζουν ότι το ζήτημα των αγνοουμένων δεν ανήκει στο παρελθόν με την άνεση που συχνά βολεύει τη δημόσια συζήτηση. Για τις οικογένειες, κάθε φωτογραφία, κάθε όνομα, κάθε μαρτυρία και κάθε ξεχασμένο καρέ μπορεί να είναι η αρχή μιας απάντησης που άργησε απάνθρωπα πολύ.
Ολόκληρη η ανάρτηση του Οδυσσέα Χρήστου
Ο Γίγαντας Αιχμάλωτος – Ποιος είναι και ποια η τύχη του;
Το φωτογραφικό τεκμήριο στην ανάρτησή μας βλέπει για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας στην ελληνική πλευρά και αποτελεί ένα από τα στοιχεία της έρευνάς μας για την ταυτότητα και την τύχη του «Γίγαντα Αιχμαλώτου του 1974». Από τη μέχρι τώρα έρευνά μας δεν έχει προκύψει κάτι χειροπιαστό, παρά μόνο ενδείξεις ότι η φωτογραφία συνδέεται με τη «Μαύρη Μερσεντές» στο εξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου, στην περιοχή Μάνδρες Καϊμακλίου, λίγο νοτιότερα του χωριού Μια Μηλιά.
Παρακαλούνται όσοι μπορούν να συνδράμουν με τη μαρτυρία τους, να αφήσουν σχόλιο ή να επικοινωνήσουν μαζί μας. Κοινοποιήστε την ανάρτηση και, κατά την κρίση σας, προσκαλέστε φίλους σας στην ομάδα «1974 Μαρτυρίες & Τεκμήρια». Ευχαριστώ εκ των προτέρων για την συνδρομή σας.
Η Ανάλυση του Φωτογραφικού Τεκμηρίου
Η ανάρτηση του ερευνητή Οδυσσέα Χρήστου.
Η φωτογραφία καταγράφει τρεις άνδρες σε μια στιγμή που αποπνέει την ένταση και την τραγικότητα του πολέμου, μπροστά από ένα εμβληματικό αυτοκίνητο της εποχής.
Κεντρική Μορφή (Αιχμάλωτος): Πρόκειται για έναν Ελληνοκύπριο έφεδρο εθνοφρουρό. Η κατάστασή του είναι εμφανώς οδυνηρή: τα μάτια του είναι δεμένα με λευκό ύφασμα και τα χέρια του είναι δεμένα πίσω από την πλάτη. Φοράει φαιοπράσινη στολή, με το χιτώνιο έξω από το παντελόνι, χωρίς στρατιωτικό εξοπλισμό (όπως εξάρτυση, κράνος, όπλο κ.λπ.). Είναι ο πιο σωματώδης από όσους εμφανίζονται στα τεκμήρια, και σε σχέση με το «πιθικούιν που κρέμεται που τα ζηνίσια του», φαντάζει γίγαντας· εξού και ο τίτλος της ανάρτησής μας. Η στάση του σώματός του, παρά την αιχμαλωσία, διατηρεί μια αξιοθαύμαστη και τραγική αξιοπρέπεια.
Δεξιά (Τούρκος Αξιωματικός): Άνδρας με στρατιωτική στολή, πιθανώς αξιωματικός (παρόλο που δεν φαίνονται διακριτικά), ο οποίος φέρει πλήρη εξοπλισμό. Κρατά ένα υποπολυβόλο τύπου Thompson και στο άλλο του χέρι κρατά ένα στρατιωτικό κράνος με κάλυμμα παραλλαγής. Στη ζώνη του διακρίνεται θήκη πιστολιού, γεγονός που ενισχύει την υπόθεσή μας ότι πρόκειται για Τούρκο αξιωματικό. Η παρουσία του και η χαλαρή του στάση υπογραμμίζουν τη στρατιωτική κυριαρχία στην περιοχή λήψης της φωτογραφίας.
Αριστερά (το «πιθικούιν»): Άνδρας με πολιτική περιβολή (μπλε μπλουζάκι πόλο και καφέ παντελόνι), ο οποίος φαίνεται να συνοδεύει τη στρατιωτική μονάδα ή το τηλεοπτικό συνεργείο της TRT ή να σχετίζεται με τη «Μαύρη Μερσεντές» των αγνοουμένων. Ποζάρει «αππομένα» στην κάμερα, με έκδηλη την προσπάθεια να προσποιηθεί τον «τρομερό»· παρόλο που είναι κοντός, προσπαθεί να αγκαλιάσει επιδεικτικά τον αιχμάλωτο, «σαν το πιθικούιν … κρέμμεται που τα ζηνίσια του», θέλοντας να τονίσει την κτήση/κυριαρχία του επί του αιχμαλώτου.
Το Όχημα (Μαύρη Μερσεντές): Πίσω από Τούρκους και αιχμαλώτους, και σχεδόν σε επαφή μαζί τους, διακρίνεται μια μαύρη Mercedes, η οποία, όπως προκύπτει από την ανάλυση των τεκμηρίων, πρόκειται για το μοντέλο Mercedes-Benz 230, γνωστό και ως «Fintail» (W110), με έναρξη κατασκευής το 1966. Η Μερσεντές αυτή αποτελούσε ένα από τα πιο εμβληματικά αυτοκίνητα στους δρόμους της Κύπρου το 1974. Χρησιμοποιείτο συχνά από αξιωματούχους ή εύπορους πολίτες της εποχής, που την προτιμούσαν για την αξιοπιστία και την πολυτέλεια, αλλά κυρίως για το «status» που προσέδιδε στον ιδιοκτήτη της.
Η εμφάνιση της Μερσεντές στο φωτογραφικό τεκμήριο προσθέτει μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στην πολυτέλεια του οχήματος και τη σκληρότητα της σκηνής. Εκτιμάται ότι δύσκολα κάποιος ιδιοκτήτης θα χρησιμοποιούσε ένα τέτοιο όχημα σε αγροτικό τοπίο, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για κλεμμένο όχημα από κάποιον Ελληνοκύπριο (βλέπε πιο πάνω αναφορά για το «αππομένο πιθικούιν»).
Περιβάλλον: Το τοπίο είναι το τυπικό καλοκαιρινό σκηνικό της Μεσαορίας, με ξηρό αργιλομαργαϊκό έδαφος, υπολείμματα θερισμένων αροτραίων καλλιεργειών και σποραδικούς θάμνους και δέντρα. Η κίνηση οχημάτων, και μάλιστα στρατιωτικών, σε ένα τέτοιο τοπίο συνοδεύεται συνήθως από έντονη σκόνη· κάτι τέτοιο, όμως, δεν εμφανίζεται στο φωτογραφικό πλάνο, γεγονός που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι υπήρχε σχετική ηρεμία στην περιοχή λήψης της φωτογραφίας. Επίσης, σημειώνεται ότι στον ορίζοντα δεν εμφανίζεται ούτε η οροσειρά του Πενταδακτύλου ούτε του Τροόδους.
Ποιος έβγαλε τη φωτογραφία και πότε
Η φωτογραφία γνωρίζουμε μετά βεβαιότητας ότι λήφθηκε από μέλος του τηλεοπτικού συνεργείου της TRT (Turkish Radio and Television Corporation), με υπεύθυνο τον δημοσιογράφο Selim Esen (έναν από τους 15 Τούρκους δημοσιογράφους που τιμήθηκαν με τον τίτλο «Gazi» – Βετεράνος).
Ο Selim Esen βρέθηκε αρχές Αυγούστου στις στρατιωτικές φυλακές των Αδάνων (γνωστός από το βίντεο με τους αιχμαλώτους, Λοχαγό Φωτιάδη του 306 ΤΕ και Λαλιώτη, υποδιοικητή της 181 ΜΠΠ) και στις 11 Αυγούστου έφτασε στην Κύπρο με ελικόπτερο. Αναχώρησε το απόγευμα από το Ovacık —βάση εξόρμησης των ελικοπτέρων— μαζί με άλλα έξι ελικόπτερα και κατέλυσε στο ξενοδοχείο Saray οπού και διέμενε. Την επόμενη ημέρα επισκέφθηκε για ρεπορτάζ τον Σύσκλιπο, τον Άγιο Ερμόλαο, τη Λάπηθο, τον Καραβά και τον Άγιο Επίκτητο.
Στις 14 Αυγούστου όταν και εκδηλώθηκε ο 2ος Αττίλας, ακολούθησε τα προελαύνοντα τουρκικά άρματα προς την Αμμόχωστο. Βρέθηκε στη Μια Μηλιά, στο αεροδρόμιο της Τύμπου και πιθανότατα στον Άγιο Δημήτριο (λίγο νοτιότερα του χωριού Μια Μηλιά) την επόμενη ημέρα, δηλαδή στις 15 Αυγούστου. Επέστρεψε στην Τουρκία στις 17 Αυγούστου. Εκ των παραπάνω, εκτιμάται ότι η φωτογραφία λήφθηκε στο χρονικό διάστημα από 14 έως 17 Αυγούστου, με πιθανότερη ημερομηνία τη 15η Αυγούστου.
Οι σκιές του ήλιου στη φωτογραφία δείχνουν συνολικά χαμηλή γωνία πρόσπτωσης (πιθανώς <30°), γεγονός που υποδηλώνει ώρα κοντά στην ανατολή ή τη δύση, με επιμήκεις σκιές λόγω της γωνίας αυτής (μήκος σκιάς >2-3 φορές το ύψος του αντικειμένου). Τον Αύγουστο του 1974, στην περιοχή της Μεσαορίας, η εποχιακή γωνία του ήλιου ήταν περίπου 66° το μεσημέρι.
Από την ανάλυση των σκιάσεων (κατεύθυνση, μήκος και γωνία), με βάση τις αρχές της ηλιακής γεωμετρίας, προκύπτει ότι η λήψη έγινε:
Απογευματινό σενάριο (Πιθανότητα 80%): Μεταξύ 18:30-19:30, δηλαδή 1-2 ώρες πριν τη δύση του ηλίου (στις 19:45), με τον φωτογράφο να κοιτάζει προς τα Βορειοανατολικά (45°-60° από τον Βορρά).
Πρωινό σενάριο (Πιθανότητα 20%): Μεταξύ 06:00-07:00, δηλαδή 1-2 ώρες μετά την ανατολή (στις 05:45), με τον φωτογράφο να κοιτάζει προς τα Νοτιοδυτικά (225°-240° από τον Βορρά).
Στο σημείο αυτό αναφέρουμε ότι το απογευματινό σενάριο, που είναι και το επικρατέστερο, είναι συμβατό με μαρτυρίες για τη «Μαύρη Μερσεντές» με τους αγνοουμένους. Επίσης, σημειώνεται ότι από το τηλεοπτικό συνεργείο της TRT λήφθηκαν σίγουρα και άλλες φωτογραφίες από την περιοχή, καθώς και τηλεοπτικά πλάνα (τα οποία και αναζητούμε).
Τι έγινε στο Άγιο Δημήτριο τον Αύγουστο του 1974
Στις 04:45 της 14ης Αυγούστου, μόλις δύο ώρες από το ναυάγιο των συνομιλιών της Γενεύης, η Τουρκία εξαπέλυσε μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά των θέσεων της Εθνικής Φρουράς. Το αποτέλεσμα ήταν προδιαγραμμένο, αφενός λόγο του υπέρτερου εχθρού και αφετέρου λόγο της απομείωσης της μαχητικής ικανότητας της Εθνικής Φρουράς από την απώλεια υλικού και ηθικού.
Η κύρια προσπάθειας των τουρκικών δυνάμεων την 14η Αυγούστου, ήταν η προέλαση προς τα Ανατολικά έως την Αμμόχωστο. Οι εχθρικές δυνάμεις εφορμώντας από το χωριό Χαμίτ Μάντρες, διέσπασαν την αμυντική γραμμή στην περιοχή του Αμερικανικού Σταθμού στην Μια Μηλιά (περίπου 2 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Αγίου Δημητρίου) και κινήθηκαν ανατολικά.
Δίχως ίχνος υπερβολής, οι κάτοικοι της Μιας Μηλιάς βρέθηκαν στο “μάτι του κυκλώνα”. Η σφοδρότητα των βομβαρδισμών συνέθετε ένα σκηνικό απόκοσμο, με απόκοτες στήλες μαύρου καπνού και σκόνης να υψώνονται ως τον ουρανό, πνίγοντας το φως. Αν και το χωριό μου, το Έξω Μετόχι, βρισκόταν μερικά χιλιόμετρα ανατολικότερα, οι ήχοι της μάχης και το “μαύρο κακό” που άπλωνε απειλητικά πάνω μας, σφραγίστηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη μου.
Σε μια πρώτη φάση, πολλοί κάτοικοι της Μιας Μηλιάς, έντρομοι, αναζήτησαν καταφύγιο στο ξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου στην περιοχή Μάνδρες Καϊμακλίου, λίγο νοτιότερα του χωριού. Μαζί τους βρίσκονταν πρόσφυγες από την πρώτη εισβολή, καθώς και λιγοστοί κάτοικοι γειτονικών χωριών. Η περιοχή του Αγίου Δημητρίου βρέθηκε μοιραία στον άξονα προέλασης των εχθρικών αρμάτων μάχης, τα οποία ελίχθηκαν για να αποφύγουν την εγκιβωτισμένη κοίτη του Πεδιαίου ποταμού –που λειτουργούσε ως φυσική αντιαρματική τάφρος– αλλά και τυχόν αμυντικά κωλύματα της Εθνικής Φρουράς.
Σε μια δεύτερη φάση, οι Τούρκοι εισβολείς συνέλαβαν όσους είχαν καταφύγει στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου —γύρω στις τρεις το απόγευμα της 14ης Αυγούστου— ενώ αργότερα μετέφεραν εκεί και όσους είχαν πιαστεί αιχμάλωτοι μέσα στο χωριό. Η περιοχή μετατράπηκε βίαια σε χώρο συγκέντρωσης· τα γυναικόπαιδα περιορίστηκαν στα υποστατικά των γύρω μαντρών, όπου οι αναφορές για μαζικούς βιασμούς συνθέτουν μια από τις πιο μαύρες σελίδες της τραγωδίας. Την ίδια στιγμή, οι άνδρες οδηγούνταν σε παρακείμενο χωράφι, με τα μάτια και τα χέρια δεμένα, περιμένοντας τη μοίρα τους.
Παράλληλα, στην περιοχή βρέθηκαν και αρκετοί εθνοφρουροί στην προσπάθειά τους να απαγκιστρωθούν από την καταληφθείσα περιοχή. Αρκετοί τα κατάφεραν, κάποιοι όμως βρίσκονται στον θλιβερό κατάλογο των αγνοουμένων μας. Από τους 14 αγνοουμένους που θεάθηκαν για τελευταία φορά στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου / “Μάνδρες” Καϊμακλίου, οι 8 ήταν έφεδροι ή κληρωτοί εθνοφρουροί, κυρίως από το 305 ΤΕ του Τάσου Μάρκου. Ενδεικτικό της χαοτικής κατάστασης είναι οι δύο κληρωτοί αγνοούμενοι του 251 ΤΠ, που αμυνόταν στην περιοχή Κουτσοβέντη, αρκετά βορειότερα από την περιοχή, στους πρόποδες του Πενταδακτύλου.
Εκτός από τις παραπάνω περιπτώσεις, υπάρχουν και περιπτώσεις με αντίστροφη πορεία· δηλαδή αιχμάλωτοι και αγνοούμενοι οι οποίοι, εν τη αγνοία τους, κινήθηκαν από τις ελεύθερες περιοχές προς τις κατεχόμενες και συνελήφθησαν στην περιοχή.
Μια τέτοια περίπτωση, στην οποία εστιάζουμε ιδιαίτερα, είναι αυτή του 28χρονου έφεδρου καταδρομέα Μάκη Σεργίδη, που υπηρετούσε στο φυλάκιο 1061 του 2ου Λόχου του 211 Τάγματος Πεζικού. Ο Μάκης Σεργίδης, το πρωινό της 15ης Αυγούστου, πήγε να φροντίσει τα άλογα στη φάρμα του που βρισκόταν στην περιοχή και έκτοτε η τύχη του αγνοείται. Θεάθηκε για τελευταία φορά να επιβαίνει στη “Μαύρη Μερσεντές”.
Μια άλλη περίπτωση είναι εκείνη του πατέρα της Κωνσταντίνας (της γνωστής Κύπριας τραγουδίστριας). Ο 49χρονος Χρίστος Κωνσταντίνου (Φακαλάς), στις 15 Αυγούστου, με το λεωφορείο του και επιβάτες δύο από τα παιδιά του, ανακόπηκε από Τούρκους στρατιώτες στο ύψος του νέου στρατοπέδου των καταδρομών (31 ΜΚ), στον 4ο μιλιοδείκτη του παλαιού δρόμου Λευκωσίας-Αμμοχώστου. Του λεωφορείου προπορευόταν με τη μοτοσυκλέτα του ένας συγγενής τους, ο 20χρονος έφεδρος σμηνίτης Γρηγόριος Μίτα, ο οποίος θεάθηκε για τελευταία φορά στην πύλη του στρατοπέδου· άγνωστο πώς, το σώμα του εντοπίστηκε ακέφαλο στο νεκροταφείο Λακατάμιας μετά από χρόνια. Ο πατέρας της Κωνσταντίνας τραυματίστηκε ελαφρά και οδηγήθηκε στον Άγιο Δημήτριο, όπου ήταν και η τελευταία φορά που θεάθηκε ζωντανός.
Οι συνθήκες εξαφάνισης των αγνοουμένων στην περιοχή δεν έχουν διαλευκανθεί πλήρως. Φαίνεται ότι αυτές έλαβαν χώρα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Υπάρχουν μαρτυρίες οι οποίες αναφέρουν ότι, κατά το σούρουπο της 14ης Αυγούστου, εμφανίστηκαν ένοπλοι Τουρκοκύπριοι με στρατιωτική περιβολή, οι οποίοι επέλεξαν μια ομάδα 6-7, ίσως και 10 ατόμων, και τους εκτέλεσαν λίγο πιο κάτω (ακούστηκαν οι πυροβολισμοί).
Δύο αγνοούμενοι έφεδροι στρατιώτες του 305 ΤΕ, των οποίων τα οστά ανευρέθηκαν και ετάφησαν το 2016-17, είναι ο 24χρονος Γεώργιος Μύθιλλος και ο 31χρονος Αιμίλιος Ευδοκίου. Οι δύο έφεδροι, τη 14η Αυγούστου, απαγκιστρώθηκαν από τον χώρο όπου αμύνονταν και έφτασαν στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου. Όταν μετά το μεσημέρι οι Τούρκοι στρατιώτες έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την περιοχή, ξεχώρισαν τους δύο εφέδρους (φορούσαν στρατιωτική περιβολή) και τους οδήγησαν προς τη Μια Μηλιά, όπου υπήρχε η κοίτη ενός ποταμού (περιοχή “Ποταμούδκια”), όπου και τους εκτέλεσαν.
Ένας άλλος αγνοούμενος, του οποίου επίσης εντοπίστηκαν τα οστά, είναι ο 59χρονος άμαχος Χριστόδουλος Κούρης, του οποίου η σορός αποκαλύφθηκε από τις βροχές του Φεβρουαρίου του 1975. Οι συνθήκες εκτέλεσης και ανεύρεσης των οστών του παραμένουν άγνωστες σε εμάς· το μόνο που εντοπίσαμε είναι μαρτυρίες Τουρκοκυπρίων που αναφέρουν ότι Τούρκος έποικος περιέφερε ως τρόπαιο το κεφάλι του Κούρη στο χωριό της Μιας Μηλιάς.
Ακόμη τρεις αγνοούμενοι θεάθηκαν να επιβιβάζονται σε μια Μαύρη Μερσεντές το απόγευμα της 15ης Αυγούστου. Αυτοί είναι:
Ο 28χρονος έφεδρος καταδρομέας Μάκης Σεργίδης του 211 ΤΠ.
Ο 23χρονος έφεδρος Ευάγγελος Πόρτης του 241 ΤΠ.
Ο 42χρονος άμαχος Νίκος Κολοκάσης από την Μια Μηλιά.
Στη μαύρη Μερσεντές επιβιβάστηκαν επίσης ο τότε 21χρονος διάκος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και κάτοικος Μιας Μηλιάς, Πάτερ Θεόκλητος, καθώς και ο 17χρονος Κώστας Γιάννακας. Την τελευταία στιγμή, μετά από παρέμβαση ενός Τούρκου δεκανέα και ενός Τούρκου αξιωματικού, ο Πάτερ Θεόκλητος και ο Κώστας Γιάννακας κατέβηκαν από το αυτοκίνητο και δεν είχαν την τύχη των άλλων επιβαινόντων.
Συνοψίζοντας, από τους συνολικά 14 αγνοουμένους που θεάθηκαν για τελευταία φορά στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου, εντοπίστηκαν τα οστά μόνο τριών. Τα γυναικόπαιδα, που σύμφωνα με τον Τούρκο υπολοχαγό Atilla Cilingir του 31ου Συντάγματος Πεζικού ήταν 187, αφέθηκαν ελεύθερα την επόμενη ημέρα. Οι περίπου 60 άνδρες οδηγήθηκαν στο γκαράζ Παυλίδη ως αιχμάλωτοι επίσης την επόμενη ημέρα (απόγευμα της 15ης Αυγούστου) και αργότερα στις φυλακές των Αδάνων.
Για τη “Μαύρη Μερσεντές”, που αποτελεί ένα από τα κρίσιμα ζητούμενα της έρευνάς μας, θα αναφερθούμε εκτενώς σε επόμενη ανάρτησή μας. Εξετάζεται κατά πόσον η “Μαύρη Μερσεντές” στη φωτογραφία είναι η ίδια με εκείνη των αγνοουμένων στον Άγιο Δημήτριο. Τέλος, υπενθυμίζουμε ότι είναι σημαντικό να εντοπιστεί η ταυτότητα του “Γίγαντα Αιχμαλώτου” που εικονίζεται στη φωτογραφία.
Παρακαλούνται όσοι μπορούν να συνδράμουν με τη μαρτυρία τους, να αφήσουν σχόλιο ή να επικοινωνήσουν μαζί μας. Κοινοποιήστε την ανάρτηση και, κατά την κρίση σας, προσκαλέστε φίλους σας στην ομάδα “1974 Μαρτυρίες & Τεκμήρια”.
Ευχαριστώ εκ των προτέρων για τη συνδρομή σας.
