Με σκεπτικισμό φαίνεται να αντιμετωπίζει η Ουάσινγκτον και ο Ντόναλντ Τραμπ την πρόταση του Ιράν για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τη διπλωματική σκακιέρα στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη φέρεται να κατέθεσε νέα πρόταση προς την Ουάσιγκτον, επιχειρώντας να διαχωρίσει την άμεση κρίση από το βαθύτερο πυρηνικό ζήτημα. Σύμφωνα με αμερικανικές και περιφερειακές πηγές, το Ιράν εισηγείται την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό των εχθροπραξιών ως προτεραιότητα, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα σε δεύτερη φάση.
Η πρόταση αποτυπώνει μια σαφή στρατηγική: πρώτα η αποκλιμάκωση και η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, πρώτα η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού που πλήττει τις εξαγωγές πετρελαίου, και στη συνέχεια η δύσκολη συζήτηση για τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα αποθέματα. Με αυτόν τον τρόπο, η ιρανική πλευρά επιχειρεί να αποσυνδέσει την οικονομική της επιβίωση από τις πυρηνικές της υποχρεώσεις.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή φέρνει τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπο με ένα σύνθετο δίλημμα. Η αποδοχή μιας άμεσης συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε γρήγορη αποκλιμάκωση και να μειώσει τον κίνδυνο διεθνούς ενεργειακής αναταραχής. Από την άλλη, θα σήμαινε την απώλεια του βασικού μοχλού πίεσης προς την Τεχεράνη, χωρίς διασφαλίσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το ιρανικό σχέδιο, το οποίο μεταφέρθηκε μέσω Πακιστανών μεσολαβητών, αποφεύγει να απαντήσει στα βασικά αιτήματα της Ουάσιγκτον: δεκαετή αναστολή του εμπλουτισμού και απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου. Αντίθετα, μεταθέτει αυτά τα ζητήματα στο μέλλον, επιδιώκοντας άμεση οικονομική ανάσα.
Στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου, η συζήτηση αναμένεται να κορυφωθεί, με τον Τραμπ να εξετάζει ήδη τις επιλογές του μαζί με την ομάδα εθνικής ασφάλειας. Η αμερικανική προσέγγιση παραμένει σταθερή: ο αποκλεισμός των Στενών ως εργαλείο πίεσης μέχρι την επίτευξη ουσιαστικών πυρηνικών παραχωρήσεων.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη επιχειρεί να αποδυναμώσει αυτόν τον μηχανισμό, προτάσσοντας το Ορμούζ ως πεδίο άμεσης συμφωνίας. Το πέρασμα αυτό δεν αποτελεί απλώς γεωγραφικό σημείο, αλλά κρίσιμο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας, με επιπτώσεις σε τιμές, αγορές και κυβερνητικές πολιτικές.
Εσωτερικές διαφοροποιήσεις στο Ιράν
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις στο Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί φέρεται να παραδέχθηκε έλλειψη ενιαίας γραμμής εντός της ηγεσίας, γεγονός που εξηγεί τη μετριοπαθή φύση της πρότασης: αποκλιμάκωση χωρίς άμεση στρατηγική υποχώρηση.
Παράλληλα, η συνάντηση του Αραγτσί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα προσθέτει διεθνή διάσταση στην κρίση. Η Ρωσία εμφανίζεται ως δυνητικός παράγοντας εξισορρόπησης, ενώ η Τεχεράνη επιχειρεί να δείξει ότι διαθέτει εναλλακτικές συμμαχίες και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ.
Η επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον θα είναι καθοριστική. Είτε θα αποδεχθεί έναν προσωρινό συμβιβασμό με ανοιχτά μέτωπα, είτε θα επιμείνει σε μια στρατηγική πίεσης με αυξημένο ρίσκο κλιμάκωσης. Σε κάθε περίπτωση, το Ορμούζ έχει ήδη μετατραπεί στο επίκεντρο μιας διαπραγμάτευσης που θα κρίνει πολύ περισσότερα από τη ναυσιπλοΐα.
