Επιμέλεια: Γιάννα Μυράτ
Οι επικεφαλής ενέργειας της Βρετανίας εκπονούν σχέδια για να σταματήσουν το ηλεκτρικό δίκτυο να κατακλύζεται από την ηλιακή ενέργεια αυτό το καλοκαίρι.
Ο Διαχειριστής του Εθνικού Ενεργειακού Συστήματος (NESO) δήλωσε ότι θα αναγκαστεί να χρησιμοποιεί «περισσότερα εργαλεία, πιο συχνά» για να διατηρεί σταθερά τα δίκτυα ηλεκτροδότησης όταν ο ηλιόλουστος καιρός προκαλεί αυξήσεις στην παραγωγή ενέργειας.
Αυτό θα περιλάμβανε την πληρωμή των νοικοκυριών και των εργοστασίων για να καταναλώσουν πλεονάζουσα ενέργεια για πρώτη φορά, καθώς και την πιθανή έκδοση πρωτοφανών εντολών για την απενεργοποίηση μεγάλων σταθμών παραγωγής ενέργειας.
Η προειδοποίηση έγινε καθώς η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς ταξίδευε στην Ουάσιγκτον, όπου θα παροτρύνει μια συγκέντρωση παγκόσμιων ηγετών να «ακολουθήσουν το σχέδιό της» για την καταπολέμηση της ενεργειακής κρίσης που προκαλείται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Στη σύνοδο κορυφής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Καγκελάριος θα ζητήσει «συλλογική δράση», ενώ θα προτρέψει τις χώρες να αγκαλιάσουν το «καθαρό μηδέν» (net zero) για να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια.
Θα δεσμευτεί επίσης ότι «θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να κρατήσει χαμηλά τα έξοδα για το βρετανικό κοινό», προειδοποιώντας ενάντια σε «σπασμωδικές αποφάσεις που είναι απαράδεκτες και βαθαίνουν τον οικονομικό πόνο».
Καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να αποκλείσει τα ιρανικά πλοία που προσπαθούσαν να περάσουν από τα στενά του Ορμούζ τη Δευτέρα, οι έμποροι πετρελαίου προειδοποίησαν ότι η τιμή του αργού κινδύνευε να φτάσει τα 150 δολάρια το βαρέλι – από περίπου 100 δολάρια σήμερα.
Οι υπουργοί δήλωσαν ότι προτεραιότητά τους ήταν να υποστηρίξουν τις διπλωματικές προσπάθειες για το άνοιγμα εκ νέου των Στενών, αλλά ότι επεξεργάζονται «ενδεχόμενα» για να εξασφαλίσουν ζωτικής σημασίας προμήθειες καυσίμων, όπως το κόκκινο ντίζελ για τους αγρότες.
Στην καλοκαιρινή του προοπτική, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, ο NESO είπε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν ανησυχίες για την ασφάλεια των προμηθειών ηλεκτρικής ενέργειας αυτό το καλοκαίρι, αλλά ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα ωθήσει τις τιμές υψηλότερα λόγω της εξάρτησης της Βρετανίας από το φυσικό αέριο.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η υπερβολή της ηλιακής ενέργειας και οι περίοδοι «χαμηλής ζήτησης» καθιστούν τη διαχείριση του δικτύου πιο δύσκολη, καθώς ο υπουργός Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ ανακοίνωσε εκτάσεις νέων αιολικών και ηλιακών πάρκων για να πετύχει το net zero.
Η αστάθεια του δικτύου εμφανίζεται όταν η ζήτηση ενέργειας είναι χαμηλή αλλά οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εξακολουθούν να παράγουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Εάν δεν αντισταθμιστεί, αυτό μπορεί να προκαλέσει διακοπές ρεύματος.
Ωστόσο, πολλά χερσαία ηλιακά και αιολικά πάρκα δεν είναι άμεσα συνδεδεμένα με το κύριο σύστημα μεταφοράς και δεν μπορούν να τα διαχειρίζεται η NESO, η οποία είναι επιφορτισμένη με τη διατήρηση σταθερών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξισορροπήσουν το σύστημα με άλλους τρόπους, όπως να πληρώσουν μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής ενέργειας για να σταματήσουν ή να πληρώσουν τους καταναλωτές για να αυξήσουν τη ζήτηση.
Η ποσότητα ηλιακής ενέργειας στο δίκτυο έχει υπερδιπλασιαστεί στα 22 γιγαβάτ την τελευταία δεκαετία, καθώς νοικοκυριά και επιχειρήσεις προσπάθησαν να μειώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος εγκαθιστώντας πάνελ ταράτσας. Αλλά αυτό οδηγεί επίσης σε λιγότερη ζήτηση ενέργειας στο Εθνικό Δίκτυο.
Στην έκθεσή του, ο NESO είπε ότι υπήρχε πιθανότητα 75% η εθνική ζήτηση να πέσει σε νέο χαμηλό ρεκόρ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου των τραπεζικών αργιών στα τέλη Μαΐου, καθώς τα νοικοκυριά είναι λιγότερο πιθανό να μείνουν στο σπίτι.
Το προηγούμενο ρεκόρ των 12,8 γιγαβάτ σημειώθηκε τον περασμένο Μάιο – αλλά φέτος, οι επικεφαλής του δικτύου αναμένουν ότι θα μπορούσε να πέσει έως και 11 γιγαβάτ. Συγκριτικά, η παθητική παραγωγή από αιολικά και ηλιακά πάρκα θα μπορούσε να είναι περίπου 18 έως 19 γιγαβάτ ταυτόχρονα.
Η ανισορροπία υπογραμμίζει τις προκλήσεις που θέτει ένα δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές, όπου η παροχή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες.
Ένας εμπειρογνώμονας προειδοποίησε επίσης ότι είχε ηχώ από τα μπλακ άουτ σε όλη την Ιβηρική Χερσόνησο πέρυσι, όταν μια αλυσιδωτή αντίδραση που περιελάμβανε ηλιακά πάρκα έριξε εκτός ρεύματος ολόκληρη την Ισπανία.
Σύμφωνα με τα σχέδια καθαρής ενέργειας των Εργατικών, ο Μίλιμπαντ επιδιώκει να τριπλασιάσει την ηλιακή δυναμικότητα σε ολόκληρη τη Βρετανία έως το 2030. Έχει χαλαρώσει τους κανόνες σχεδιασμού και έτσι κατασκευάζονται περισσότερα ηλιακά πάρκα. Ενέκρινε το μεγαλύτερο ηλιακό έργο της χώρας μέχρι στιγμής στο Lincolnshire την περασμένη εβδομάδα.
Η Κέιτ Ο’Νιλ, επικεφαλής της NESO, δήλωσε: «Η πολυπλοκότητα της λειτουργίας του συστήματος σε χαμηλή ζήτηση αυξάνεται και ίσως χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε περισσότερα από τα εργαλεία μας και να τα χρησιμοποιήσουμε πιο συχνά από ό,τι τα προηγούμενα καλοκαίρια.
«Η ανάλυσή μας δείχνει ότι η χαμηλή ζήτηση καθορίζεται όλο και περισσότερο από τα καιρικά μοτίβα –κυρίως την παραγωγή ηλιακών φωτοβολταϊκών– και όχι από την υποκείμενη συμπεριφορά των καταναλωτών».
Είπε ότι τα αφεντικά του δικτύου ήταν «σίγουρα ότι έχουμε τα κατάλληλα εργαλεία για να επιτρέψουμε την ασφαλή, αξιόπιστη και αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος», συμπεριλαμβανομένης μιας πρόσφατα διευρυμένης υπηρεσίας ευελιξίας ζήτησης που θα πληρώνει τους ανθρώπους για να χρησιμοποιούν την πλεονάζουσα ενέργεια.
Και πρόσθεσε: «Αυτό θα επιτρέψει στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να υποστηρίξουν την ευελιξία του συστήματος μετατοπίζοντας τη ζήτηση, αυξάνοντας το εύρος των καθημερινών ενεργειών που είναι διαθέσιμες στο δωμάτιο ελέγχου μας σε περιόδους χαμηλής ζήτησης».
«Είναι δωρεάν ενέργεια»
Η Κάθριν Πόρτερ, μια ανεξάρτητη σύμβουλος ενέργειας, προειδοποίησε ότι η υπερφόρτωση της ηλιακής ενέργειας εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με την κλίμακα και τον ρυθμό της καθαρής μηδενικής ανάπτυξης των Εργατικών.
Είπε: «Για άλλη μια φορά, βλέπουμε τον NESO να βάζουν τους καταναλωτές στο επίκεντρο, λέγοντας ότι πρέπει να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους για να βοηθήσουν στην εξισορρόπηση του συστήματος – αντί να περιμένουν από το σύστημα να τους εξυπηρετήσει.
«Αλλά, επίσης, γιατί στο διάολο συνεχίζουμε να κατασκευάζουμε περισσότερη ηλιακή ενέργεια αν βρισκόμαστε ήδη σε μια θέση όπου παράγουμε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από αυτή που χρειαζόμαστε; Αυτό θα επιδεινώσει το πρόβλημα».
Να σημειωθεί ότι τον Μάιο του 2025, ο οργανισμός χρηματοδότησης έρευνας «υψηλού κινδύνου» της βρετανικής κυβέρνησης ανακοίνωσε ότι θα επενδύσει 57 εκατομμύρια λίρες (76 εκατομμύρια δολάρια) σε ένα νέο ερευνητικό πρόγραμμα ηλιακής γεωμηχανικής – δηλαδή μείωσης της ηλιακής ακτινοβολίας, υποτίθεται για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Τώρα, πώς από τη μια γίνεται ραγδαία ανάπτυξη φωτοβολταϊκών για net zero κι από την άλλη θέλουν να σκιάσουν τον ήλιο, βρείτε εσείς την εξίσωση και πώς συνάδουν αυτά τα δύο.
