Oι δύο βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν εναντίον της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, μετέφεραν εκτός από το καταστροφικό φορτίο τους και μία τρομακτική απειλή: την εμβέλεια και την δυνατότητα του Ιρανικού οπλοστασίου, που πλέον αποτιμάται πιστοποιημένα στα 4.000 χιλιόμετρα.
Το ίδιο ακριβώς συνέβη και με εξωατμοσφαιρική αναχαίτιση πυραύλου που εξαπέλυσε το Ιράν, εναντίον του Ισραήλ, χθες.
Είναι χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του πρώην επικεφαλής αεράμυνας των IDF, ταξίαρχου Ραν Κοχάβ, ο οποίος εξήγησε ότι το Ιράν διαθέτει πύραυλο δύο σταδίων: Είναι ο ίδιος τύπος που χρησιμοποιείται για την εκτόξευση δορυφόρων στο Διάστημα, αλλά και για βαλλιστικά όπλα μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς. Έτσι δικαιολόγησε την αύξηση βεληνεκούς του πυραύλου που έφτασε στο Ντιέγκο Γκαρσία, ως εκτόξευση πολλαπλών σταδίων.
Την Κυριακή, έγινε γνωστό ότι το Ισραήλ κατέστρεψε ιρανικό πύραυλο έξω από την ατμόσφαιρα, γεγονός που πιστοποιεί ότι ο ιρανικός πύραυλος φτάνει σε ύψος εκατοντάδων χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης, άρα ο πύραυλος έχει πολύ μεγάλο βεληνεκές. Επίσης, φαίνεται ότι οι Ισραηλινοί κατέρριψαν τον πύραυλο με το…πανάκριβο πυραυλικό σύστημα Arrow, το οποίο είναι σχεδιασμένο για τέτοιου είδους καταρρίψεις.
Τη δική της σημασία έχει και η δήλωση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, που είπε στο CBS.: «Η συμμαχία εξετάζει το ενδεχόμενο το Ιράν να διαθέτει πλέον πυραύλους ικανούς να στοχεύσουν ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά εάν αυτό αποδειχθεί αληθές, τότε έχουμε ακόμη περισσότερες αποδείξεις ότι αυτό που κάνει ο πρόεδρος Τραμπ, είναι κρίσιμο». «Αυτό που γνωρίζαμε με βεβαιότητα είναι ότι βρίσκονταν κοντά στο να αποκτήσουν αυτή τη δυνατότητα, αλλά εάν έφτασαν στο Ντιέγκο Γκαρσία, έχουν ήδη αυτή την τεχνολογία».
Πυρηνικές κεφαλές σαν… μινιατούρες
Σύμφωνα με την έκθεση του ISW (Institute for the Study of War) με ημερομηνία 24 Δεκεμβρίου 2025, το Ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Πολιτικών Σπουδών (ISPI) ανέφερε ότι ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, φέρεται να ενέκρινε την αρχική ανάπτυξη σμικρυσμένων (miniaturized) πυρηνικών κεφαλών για βαλλιστικούς πυραύλους τον Οκτώβριο του 2025.
Τα κύρια σημεία της έκθεσης σχετικά με αυτό το θέμα περιλαμβάνουν:
- Το ISW υπογραμμίζει ότι το ISPI είναι η μόνη πηγή που έχει αναφέρει την έγκριση του Χαμενεΐ για την ανάπτυξη σμικρυσμένων κεφαλών.
- Παρά την έγκριση για τις κεφαλές, αναφέρεται ότι ο Χαμενεΐ δεν επέτρεψε τον εμπλουτισμό ουρανίου πάνω από το 60%.
- Η έκθεση σημειώνει ότι η κατασκευή λειτουργικών, σμικρυσμένων πυρηνικών κεφαλών παρουσιάζει σημαντικές τεχνικές δυσκολίες και απαιτεί ουράνιο εμπλουτισμένο σε επίπεδο όπλων (90%), το οποίο το Ιράν δεν κατέχει επί του παρόντος.
- Το Ιράν έχει διερευνήσει στο παρελθόν εναλλακτικούς τρόπους κατασκευής πυρηνικών όπλων που δεν απαιτούν σμίκρυνση. Αναφέρεται ότι θα μπορούσε να κατασκευάσει ένα πυρηνικό όπλο «παλαιού τύπου» σε διάστημα μηνών, το οποίο όμως δεν θα χωρούσε σε βαλλιστικό πύραυλο και θα ήταν λιγότερο αξιόπιστο από ένα σύγχρονο όπλο.
Επιπλέον, άλλες πηγές αναφέρουν ότι οι δοκιμές δορυφόρων από το Ιράν θεωρούνται από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως τεχνολογία διπλής χρήσης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων (ICBM) ικανών να φέρουν πυρηνικές κεφαλές.
Οι σμικρυσμένες (miniaturized) πυρηνικές κεφαλές είναι πυρηνικοί μηχανισμοί που έχουν σχεδιαστεί και κατασκευαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι αρκετά μικροί σε μέγεθος και ελαφρείς, ώστε να μπορούν να τοποθετηθούν στο ρύγχος ενός βαλλιστικού πυραύλου,.
Η σημασία τους είναι καθοριστική για τη στρατηγική ισχύ μιας χώρας για τους εξής λόγους:
- Δυνατότητα πλήγματος μεγάλης εμβέλειας: Χωρίς τη σμίκρυνση, μια πυρηνική συσκευή είναι συνήθως ογκώδης (παλαιού τύπου) και δεν μπορεί να μεταφερθεί από πυραύλους. Η σμίκρυνση επιτρέπει στο πυρηνικό όπλο να γίνει «παραδοτέο» (deliverable) σε μεγάλες αποστάσεις.
- Συνδυασμός με προηγμένη πυραυλική τεχνολογία: Το Ιράν απέδειξε πως έχει τη δυνατότητα να εκτοξεύει πυραύλους σε απόσταση 4.000 χιλιομέτρων. Εάν καταφέρει να τοποθετήσει σμικρυσμένες κεφαλές σε αυτούς τους πυραύλους, μπορεί να απειλήσει άμεσα ολόκληρη την Ευρώπη με πυρηνικό πλήγμα.
Οι «υπόγειες πόλεις με τους πυραύλους – Missile Cities»
Οι «Missile Cities» (Πυραυλικές Πόλεις — περσικά: شهرهای موشکی) είναι τεράστιες υπόγειες στρατιωτικές βάσεις ή σιλό που, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, υπάρχουν σε όλες τις επαρχίες και τις πόλεις του Ιράν.
Βάθος και Έκταση: Οι εγκαταστάσεις αυτές βρίσκονται σε βάθος έως και 500 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της γης. Περιγράφονται ως πολύπλοκα συστήματα τεράστιων σπηλαιωδών σηράγγων και υπόγειων καταφυγίων.
Αυτοματοποιημένα Συστήματα: Διαθέτουν αυτοματοποιημένα σιδηροδρομικά συστήματα για τη μεταφορά των πυραύλων μέσα στις σήραγγες.
Σύστημα «Magazines»: Οι πύραυλοι αποθηκεύονται κάθετα σε ειδικές «γεμιστήρες» (magazines) πάνω σε ατομικές πλατφόρμες έτοιμες για πυροδότηση, γεγονός που επιτρέπει την εκτόξευση πυραύλων σε ταχεία διαδοχή χωρίς την ανάγκη για γερανούς ή πρόσθετο εξοπλισμό προετοιμασίας.
Περιεχόμενο: Στις βάσεις αυτές φυλάσσονται φορτηγά-εκτοξευτές (TELs) και ένα ευρύ φάσμα προηγμένων όπλων, όπως οι πύραυλοι Emad, Sejil, Haj Qassem και πύραυλοι κρουζ Paveh.
Απόκρυψη και Αιφνιδιασμός: Επιτρέπουν στο Ιράν να αποθηκεύει και να εκτοξεύει κρυφά πυραύλους εδάφους-εδάφους, δίνοντας τη δυνατότητα για αιφνιδιαστικές μαζικές επιθέσεις (barrage attacks). Η Τεχεράνη έχει καταφέρει στο παρελθόν να αποκρύψει την ύπαρξη συγκεκριμένων πυραύλων από τις ξένες μυστικές υπηρεσίες, μέσω αυτών των εγκαταστάσεων.
Αποτρεπτική Ισχύς: Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, οι βάσεις αυτές λειτουργούν ως αποτρεπτικός παράγοντας, με τον ταξίαρχο Hajizadeh να δηλώνει ότι αν οι εχθροί κάνουν λάθος, οι βάσεις θα «εκραγούν σαν ηφαίστειο από τα έγκατα της γης».
Τι είναι οι «magazines» και πώς επιταχύνουν τις εκτοξεύσεις
Οι «magazines» (γεμιστήρες) είναι εξειδικευμένα συστήματα κάθετης αποθήκευσης και εκτόξευσης που χρησιμοποιούνται στις υπόγειες «πυραυλικές πόλεις» του Ιράν.
Ο τρόπος με τον οποίο επιταχύνουν τις εκτοξεύσεις βασίζεται στα εξής χαρακτηριστικά:
Πλατφόρμες έτοιμες για πυροδότηση: Κάθε πύραυλος τοποθετείται εκ των προτέρων σε μια ατομική πλατφόρμα εκτόξευσης μέσα στον «γεμιστήρα». Αυτό σημαίνει ότι το όπλο είναι ήδη σε θέση βολής, εξαλείφοντας την ανάγκη για χρήση γερανών ή άλλων οχημάτων μεταφόρτωσης (trans-loaders) για την προετοιμασία του πριν από την εκτόξευση.
Εκτόξευση σε ταχεία διαδοχή: Λόγω αυτής της διάταξης, οι πύραυλοι μπορούν να εκτοξευθούν ο ένας μετά τον άλλο σε πολύ μικρά χρονικά διαστήματα, επιτρέποντας στο Ιράν να πραγματοποιεί μαζικές επιθέσεις (barrage attacks).
Αυτοματοποιημένη μεταφορά: Οι γεμιστήρες αυτοί συνδυάζονται συχνά με αυτοματοποιημένα σιδηροδρομικά συστήματα που μεταφέρουν ομάδες βαλλιστικών πυραύλων μέσα στις δαιδαλώδεις σήραγγες των υπόγειων βάσεων, διευκολύνοντας τη γρήγορη ροή των όπλων προς τα σημεία εξόδου.
Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει στο Ιράν να αποθηκεύει και να εκτοξεύει το οπλοστάσιό του με μεγάλη μυστικότητα και ταχύτητα, μειώνοντας τον χρόνο αντίδρασης των αντιπάλων του και αυξάνοντας την πιθανότητα ενός αιφνιδιαστικού πλήγματος.
Ποιες ευρωπαϊκές πόλεις βρίσκονται εντός της εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων
Με βάση τις πρόσφατες εξελίξεις (Μάρτιος 2026), η εμβέλεια των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων έχει διπλασιαστεί, φτάνοντας πλέον τα 4.000 χιλιόμετρα, γεγονός που θέτει ολόκληρη την Ευρώπη εντός του βεληνεκούς τους.
Συγκεκριμένα, εντός εμβέλειας βρίσκονται σχηματικά οι εξής πόλεις και περιοχές:
- Δυτική και Κεντρική Ευρώπη: Το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο θεωρούνται πλέον άμεσοι στόχοι εντός της αξιόπιστης εμβέλειας του Ιράν.
- Νότια και Ανατολική Ευρώπη: Η Αθήνα (Ελλάδα), η Σόφια (Βουλγαρία) και το Βουκουρέστι (Ρουμανία) περιλαμβάνονται στις πρωτεύουσες που βρίσκονται εντός της ακτίνας δράσης.
- Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη: Η Βουδαπέστη (Ουγγαρία), η Βιέννη (Αυστρία), η Βαρσοβία (Πολωνία) και η Μπρατισλάβα (Σλοβακία) γεωγραφικά εμπίπτουν στην εκτεταμένη κάλυψη των ιρανικών πυραύλων.
- Άλλες περιοχές: Το εξωτερικό τόξο εμβέλειας καλύπτει επίσης τις βόρειες περιοχές της Ιταλίας και προσεγγίζει τα ανατολικά σύνορα της Γερμανίας. Επιπλέον, αναφέρεται ότι η Κύπρος δέχεται απειλές, ενώ έχουν ήδη σημειωθεί αναχαιτίσεις ιρανικών πυραύλων πάνω από την Τουρκία.
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, ο διπλασιασμός της εμβέλειας από τα 2.000 στα 4.000 χιλιόμετρα επιτεύχθηκε μέσω της χρήσης τεχνολογίας εκτόξευσης πολλαπλών σταδίων, παρόμοιας με αυτή που χρησιμοποιείται για την τοποθέτηση δορυφόρων στο διάστημα.
