Αρνητικές είναι οι προοπτικές για την οικονομία της ευρωζώνης από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή κυρίως βραχυπρόθεσμα εκτιμά η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
Η Λαγκάρντ στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε μετά την ομόφωνη απόφαση του δ.σ της κεντρικής τράπεζας να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια αναφέρθηκε στις προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων και στα τρία σενάρια που έχουν εκπονήσει για τον αντίκτυπο του πολέμου.
Η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας έχει δημιουργήσει έναν καινούριο «πονοκέφαλο» στους κεντρικούς τραπεζίτες, καθώς αναζωπυρώνονται οι φόβοι για την άνοδο του πληθωρισμού.
Η Λαγκάρντ περιέγραψε ότι τα μέλη του δ.σ. διεξήγαγαν ενδελεχή συζήτηση τις τελευταίες δύο ημέρες, χάρη και στην εξαιρετική εργασία των οικονομολόγων. Η γενική διάθεση «της ομάδας ήταν ήρεμη, αποφασιστική και απόλυτα επικεντρωμένη στα στοιχεία που διαθέτουμε».
Ο πληθωρισμός
«Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού είναι ανοδικοί, ιδίως βραχυπρόθεσμα.» είπε στην εναρκτήρια ομιλία της. «Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μεγαλύτερη και πιο μακροχρόνια ανοδική μετατόπιση των τιμών της ενέργειας από ό,τι αναμένεται σήμερα, αυξάνοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ.
»Αυτό θα μπορούσε να ενισχυθεί και να γίνει πιο επίμονο εάν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό και η αύξηση των μισθών αυξηθούν ως απάντηση, εάν η αύξηση των τιμών της ενέργειας επηρεάσει τον πληθωρισμό εκτός ενέργειας σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι είχε υποτεθεί στο βασικό σενάριο ή εάν ο πόλεμος διαταράξει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού γενικότερα».
Ωστόσο, ανέφερε ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη αρχίσει να πλήττει τα πραγματικά εισοδήματα και την εμπιστοσύνη και ότι οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι ακόμη πιο σοβαρές.
«Οποιαδήποτε δημοσιονομικά μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες».
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διαταράσσει τις αγορές βασικών προϊόντων και επηρεάζει αρνητικά τα πραγματικά εισοδήματα και την εμπιστοσύνη. Αυτό έχει οδηγήσει σε αναθεώρηση προς τα κάτω της κατανάλωσης και των επενδύσεων στις βασικές προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων, ιδίως για το 2026. Ο αντίκτυπος θα ήταν ακόμη πιο έντονος σε εναλλακτικά σενάρια με ένα πιο σοβαρό και παρατεταμένο ενεργειακό σοκ.
Η Λαγκάρντ εξήγησε ότι η εξάρτηση από τα στοιχεία δεν θα αλλάξει ως προς το εύρος της, αλλά αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί «με ιδιαίτερη προσοχή» τις αγορές εμπορευμάτων, τα εμπόδια στην προσφορά, καθώς και τις προσδοκίες για τις τιμές πώλησης, τους δείκτες ζήτησης και τους δείκτες εξέλιξης των μισθών. Δηλαδή πώς οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας διαχέονται στην υπόλοιπη οικονομία.
«Η σοβαρότητα του κλονισμού θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, την ένταση και τη διάδοσή του» υπογραμμίζει.
Τα τρία σενάρια
Η πρόεδρος της ΕΚΤ εξήγησε ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις χρησιμοποίησαν στοιχεία, κατ εξαίρεση μέχρι τις 11 Μαρτίου και σύμφωνα με αυτά έχουν καταρτιστεί το βασικό σενάρια και τα εναλλακτικά σενάρια. Σημείωσε μάλιστα ότι το πρώτο βασικό σενάριο έγινε με τα στοιχεία που είχαν διαθέσιμα στις 4 Μαρτίου και ξεπεράστηκε από τα γεγονότα.
Στο βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% το 2026, στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κινηθεί κατά μέσο όρο 2,3% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,1% το 2028. Σύμφωνα με αυτό η κεντρική τράπεζα βλέπει ή ελπίζει μια προσωρινή αύξηση του πληθωρισμού λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Όσον αφορά τα εναλλακτικά σενάρια, η Λαγκάρντ εξήγησε ότι υπάρχει ένα δυσμενές και ένα σοβαρό σενάριο ενώ επισήμανε ότι το βασικό σενάριο της ΕΚΤ περιλαμβάνει μέτρα πολιτικής, ενώ τα εναλλακτικά σενάρια δεν περιλαμβάνουν. Στο δυσμενές σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σημειώνουν απότομη άνοδο, αλλά στη συνέχεια υποχωρούν. Στο σοβαρό σενάριο, οι τιμές αυτές ανεβαίνουν σε υψηλά επίπεδα και παραμένουν εκεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, πέρα από τον ορίζοντα των προβλέψεων.
Δεν έδωσε λεπτομέρειες, καθώς είπε ότι θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα, αλλά ανέφερε ότι υπάρχει «σημαντική διαφορά» μεταξύ των δύο αυτών σεναρίων, τόσο όσον αφορά τη χαμηλότερη ανάπτυξη όσο και τον υψηλότερο πληθωρισμό.
Η Σιδηρά κυρία της ΕΚΤ δεν επανέλαβε τη θέση ότι η ΕΚΤ είναι «σε καλή θέση» .«Ξέρετε ότι ξεκινάμε από μια καλή βάση, οπότε δεν λέω ότι βρισκόμαστε σε καλή θέση» εξήγησε «Πιστεύω ότι είμαστε καλά τοποθετημένοι όσο και καλά προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε την εξέλιξη ενός σημαντικού κλονισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη, και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε αυτό.»
Τα διδάγματα από το 2022
Η Λαγκάρντ δέχθηκε ερώτηση για τα μαθήματα που έχουν πάρει από την άνοδο του πληθωρισμού το 2022.
Απάντησε τι η ΕΚΤ ξεκινά από καλή θέση, έχει βελτιώσει τα μοντέλα της και έχει αναθεωρήσει τη στρατηγική της νομισματικής πολιτικής.
«Βρισκόμαστε σε καλή θέση, και θα το αποκαλούσα το «τρία επί δύο»: 2% πληθωρισμός, περίπου στο στόχο μεσοπρόθεσμα, 2% μεσοπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού και 2% επιτόκια» λέει. «Αυτό με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ξεκινάμε από μια καλή θέση να αποδείξουμε την ικανότητά μας να εφαρμόζουμε τη στρατηγική μας και να είμαστε ευέλικτοι ώστε να κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο.»
Τόνισε επίσης ότι το 2026 δεν είναι το 2022. Ο πληθωρισμός βρίσκεται στο στόχο και δεν τον έχει ήδη ξεπεράσει. Η αγορά εργασίας είναι σταθερή, όχι υπερθερμανμένη όπως τότε. Επίσης, δεν υπάρχει η συσσωρευμένη ζήτηση που παρατηρήσαμε μετά τους περιορισμούς λόγω της πανδημίας.
Ωστόσο, σημείωσε ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν να κάνουν σε μεγάλο βαθμό με τις αναμνήσεις, και οι αναμνήσεις των καταναλωτών είναι ακόμα «αρκετά φρέσκες». Αυτό μπορεί να υποδηλώνει μια ΕΚΤ που είναι έτοιμη να αναλάβει δράση με την παραμικρή αφορμή.
Πηγή: ΟΤ
