Τα 481.359 είχαν φτάσει, έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026, τα θανατωμένα αιγοπρόβατα από την ευλογιά των προβάτων στην Ελλάδα, όπως καταγράφουν τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Μάλιστα, οι εκτροφές που έχουν επηρεαστεί μέχρι στιγμής ανέρχονται στις 2.620. Την ίδια στιγμή, μία ακόμη αρνητική εξέλιξη ήρθε να προστεθεί σε αυτό το τοπίο δυστοπίας: στις 3 Μαρτίου, σχεδόν 19 μήνες μετά το πρώτο κρούσμα ευλογιάς των προβάτων στη χώρα μας, καταγράφηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα ευλογιάς στη Βαλανιδοράχη του δήμου Πάργας, στην«καθαρή» μέχρι πρότινος περιφέρεια Ηπείρου.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη και πιο εκτεταμένη επιδημία στο ζωικό κεφάλαιο της Ελλάδας τα τελευταία 30 χρόνια.
Ευλογιά των προβάτων: Η ξέφρενη πορεία ξεκίνησε στις 20 Αυγούστου του 2024
Πώς ξεκίνησαν όμως όλα αυτά; Το in κάνει μια αναδρομή στην πορεία της επιζωοτίας που «ροκανίζει» καθημερινά το ζωικό κεφάλαιο της χώρας μας.
Η ξέφρενη πορεία που έχει σημειώσει η ευλογιά των προβάτων ξεκίνησε στις 20 Αυγούστου του 2024 όταν και στον Εβρο επιβεβαιώθηκαν ύποπτα κρούσματα ευλογιάς σε τέσσερις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Την Τετάρτη 21 Αυγούστου 2024 ξεκίνησαν τα περιοριστικά μέτρα για τις μετακινήσεις και τη σφαγή προβάτων στον Εβρο. Δεν ήταν η πρώτη φορά που η χώρα μας βρισκόταν αντιμέτωπη με τη συγκεκριμένη νόσο.
Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει επιτυχώς μικρότερες ή μεγαλύτερες εξάρσεις της ευλογιάς των αιγοπροβάτων το 2013, το 2014, το 2016, το 2017, το 2018 και το 2023.
΄Οπως και με την πανώλη των αιγοπροβάτων, η οποία είχε κάνει και αυτή την εμφάνιση της το καλοκαίρι του 2024 (τον Ιούλιο), αλλά ελέγχθηκε ικανοποιητικά στην πορεία, τα απαραίτητα μέτρα αντιμετώπισης σύμφωνα και με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ήταν οι θανατώσεις ζώων, η χάραξη ζωνών προστασίας και ζωνών επιτήρησης.
Παρά τα μέτρα, ο ιός της ευλογιάς των προβάτων ξεκίνησε πολύ γρήγορα να διανύει τεράστιες αποστάσεις, από τη Βόρεια Ελλάδα στην Κορινθία και από εκεί στη Μαγνησία και στη Στερεά Ελλάδα, παρότι ίσχυαν συγκεκριμένα, αυστηρά μέτρα στις μετακινήσεις ζώων.
Ο Συνδέσμος Ελληνικής Κτηνοτροφίας ζήτησε ήδη από τον Οκτώβριο του 2024 τον εμβολιασμό των προβάτων. Οπως αναφέρθηκε τότε σε ανακοίνωση: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει την απειλή αυτού του ιού να διογκώνεται και την πολιτεία να καθυστερεί επικίνδυνα στις αποφάσεις της, αδιαφορώντας για τις ανάγκες και τα αιτήματα των κτηνοτρόφων».
Η κυβέρνηση και η ευλογιά των προβάτων
Καθώς τον χειμώνα του 2025 τα ποσοστά των κρουσμάτων μειώθηκαν αισθητά και η κυβέρνηση ξεκίνησε να ασχολείται ολοένα και περισσότερο με τις αποκαλύψεις του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η διαχείριση της ευλογιάς των προβάτων πέρασε σε δεύτερη μοίρα και σε κάποια φάση μπήκε σύμφωνα με όσους παρακολουθούν στενά την κατάσταση, στον….. αυτόματο πιλότο.
Το γεγονός πως οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της χώρας είναι αποδεκατισμένες και βαθιά απαξιωμένες ήταν νευραλγικός παράγοντας για την αποτυχία του μοντέλου που επέλεξε η κυβέρνηση, δηλαδή την εκρίζωση του ιού.
Η μεγάλη καθυστέρηση των αποζημιώσεων στους κτηνοτρόφους οι οποίοι έβλεπαν τα πρόβατα τους να θανατώνονται, οδήγησε στις συνθήκες απελπισίας όπου πολλοί βρέθηκαν, στην ανυπακοή τήρησης των μέτρων ασφαλείας. Κάπως έτσι, το Πάσχα του 2025, οι μετακινήσεις και οι σφαγές των ζώων πραγματοποιήθηκαν σαν να μην αντιμετωπίζαμε μια επιδημία ζώων στην Ελλάδα.
Το αποτέλεσμα αυτής της λανθασμένης διαχείρισης, όπως η ίδια η ηγεσία του υπουργείου παραδέχτηκε, ήταν τα κρούσματα έκτοτε να χαράξουν μια αδιάκοπη, ανοδική πορεία η οποία κορυφώθηκε στα μέσα του Οκτωβρίου 2025. Οι θανατώσεις ολόκληρων κοπαδιών έγιναν καθημερινό φαινόμενο ειδικά στον Κάμπο, στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και σε περιοχές της δυτικής Πελοποννήσου.
Η ανεπάρκεια της διαχειρίσης ήταν τέτοια που ο ιός πέρασε μέχρι και την πόρτα Ερευνητικού Ινστιτούτου του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, το οποίο διατηρούσε σπάνιες φυλές αιγοπροβάτων, οδηγώντας στην θανάτωση 720 σπάνια πρόβατα.
Εντωμεταξύ, αποστολή εμπειρογνωμόνων της Κτηνιατρικής Ομάδας Εκτακτης Ανάγκης της Ε.Ε τον Μάιο του 2025, είχε ήδη συστήσει τον εμβολιασμό των προβάτων, γεγονός που απέκρυπτε η κυβέρνηση.
Στην πορεία φάνηκε πως αποκρύπτονταν και οι επιστολές του Επίτροπου για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, Oλιβερ Βάρχελι, ο οποίος επίσης συνιστούσε εμβολιασμό λέγοντας πως έχουν δεσμευθεί εμβόλια για να αξιοποιήσει η Ελλάδα.
Στο βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης πως ο εμβολιασμός θα πλήξει τις εξαγωγές της φέτας, ο Βάρχελι απάντησε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε σχετική ερώτηση του Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Σάκη Αρναούτογλου, πως: «τυχόν περιορισμοί στο εμπόριο φέτας και γαλακτοκομικών είναι προσωρινοί και αίρονται πλήρως, μόλις η χώρα αποδείξει ότι ο ιός δεν κυκλοφορεί. Ολοι οι περιορισμοί βασίζονται σε συγκεκριμένα επιστημονικά πρωτόκολλα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων, ενώ δεν χαρακτηρίζουν μια χώρα ως «ενδημική» μακροχρόνια, εφόσον εφαρμόζονται τα μέτρα εκρίζωσης».
Παρόλα αυτά, η σταθερά επίμονη και ανεξήγητη – κατά τον κτηνοτροφικό κόσμο, τους κτηνίατρους και πολλούς επιστήμονες του κλάδου- επωδός της κυβέρνησης πως τα εμβόλια για την ευλογιά των προβάτων δεν είναι αδειοδοτημένα, συνεχίζεται 18 μήνες μετά την έναρξη της πορείας της ευλογιάς.
Πάνω από έναν χρόνο αργότερα και με τα κρούσματα να καλπάζουν, δημιουργήθηκε και η Εθνική Επιτροπή για τη Διαχείριση Ευλογιάς στις 22 Οκτωβρίου 2025.
Στην πρώτη συνέντευξη τύπου που έδωσε η επιτροπή στις 20 Νοεμβρίου 2025, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Καθηγητής Χαράλαμπος Μπιλλίνης, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, αφού επανέλαβε πως δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, ανέφερε ότι το ΥΠΑΑΤ έχει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες έχουν πραγματοποιηθεί παράνομα πάνω από ένα εκατομμύριο δόσεις εμβολίων για την ευλογιά στην Ελλάδα.
Η παραπάνω δήλωση προκάλεσε ακόμα περισσότερα ερωτήματα σε σχέση με την ικανότητα επιτήρησης και διαχείρισης της νόσου στη χώρα μας.
Καλά πληροφορημένες πηγές του in λένε πως αυτό που συζητούν οι κτηνοτρόφοι του Κάμπου, αλλά και των υπόλοιπων περιοχών της Ελλάδας, είναι πως ο παράνομος εμβολιασμός έχει υιοθετηθεί άτυπα από κτηνοτρόφους σε περιοχές όπου αυτοί συνεργάζονται με μεγάλους παραγωγούς γάλακτος και φέτας.
Τι γίνεται με την υιοθέτηση του εμβολιασμού των προβάτων;
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μια επίσημη υιοθέτηση του εμβολιασμού των προβάτων θα προκαλούσε πλήγμα στις εξαγωγές σε χώρες όπως η Αυστραλία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασιλείο, ενώ παράλληλα θα έπρεπε και να διαπραγματευτούμε με την Ευρωπαϊκή Ενωση τη διατήρηση των εξαγωγών μας, τηρώντας μέτρα. Ο σιωπηρός παράνομος εμβολιασμός, είναι πιο ανώδυνος….. Οι ίδιες πληροφορίες θέλουν την τιμή κάθε παράνομης δόσης εμβολίου (με χώρα προέλευσης την Τουρκία) να κινείται από τα 4,50 έως τα 6 ευρώ.
Ενάμιση χρόνο μετά το ξέσπασμα της νόσου, το δόγμα της κυβέρνησης απέναντι στην επιδημία παραμένει το ίδιο: αυστηρά μέτρα, υπομονή, θανατώσεις, όχι εμβολιασμός.
Οι κτηνοτρόφοι και οι κτηνίατροι τονίζουν πως ένας από τους λόγους που η χώρα μας δεν επιλέγει τον εμβολιασμό είναι γιατί αυτός δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τις αποδεκατισμένες δημόσιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Ενας άλλος είναι πως ο εμβολιασμός θα οδηγήσει σε ενδελεχή καταμέτρηση των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, γεγονός που θα αποκαλύψει πως στη βάση του ΟΣΔΕ (η ψηφιακή πλατφόρμα του ΟΠΕΚΕΠΕ) είναι δηλωμένα τουλάχιστον 7.000.000 περισσότερα αιγοπρόβατα από αυτά που διαθέτουμε στην πραγματικότητα, ανοίγοντας έτσι ένα νέο σκάνδαλο-μέτωπο του ΟΠΕΚΕΠΕ το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση.
Η τελευταία πράξη του δράματος θέλει την Εθνική Επιτροπή Διαχείρισης της Ευλογιάς να κάνει λόγο πριν από μερικές μέρες για ένα κρίσιμο δίμηνο που έχουμε μπροστά μας, καθοριστικό για την πορεία της νόσου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από την επιτροπή στην εντατικοποίηση της επιτήρησης και τους συστηματικούς έλεγχους στο πεδίο αλλά και την αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές.
Και μπορεί το ΥΠΑΑΤ να ανακοίνωσε πως επιστρατεύει 97 στρατιωτικούς κτηνιάτρους για να συνδράμουν στον έλεγχο της ευλογιάς των προβάτων τους επόμενους μήνες, όμως κατά την ΠΟΓΕΔΥ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημόσιων Υπαλλήλων) πρόκειται για ένα αποσπασματικό μέτρο του ΥΠΠΑΤ, ένα πρόσκαιρο«μπάλωμα».
Οπως αναφέρουν σε ανακοίνωση τους τον περασμένο Νοέμβριο οι γεωτεχνικοί: «Ενώ η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται σε κρίση και με αβέβαιο μέλλον, ενώ είναι η στιγμή για να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις, ενώ όλοι οι εμπλεκόμενοι στον κλάδο (κτηνοτρόφοι, οικονομικοί και κοινωνικοί φορείς, πολιτικά κόμματα, κλπ) αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα άμεσων προσλήψεων κτηνιάτρων, το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως ανακοινώθηκε, εγκρίνει 61 θέσεις κτηνιάτρων και βοηθών κτηνιάτρων στα πλαίσια των 20.000 προσλήψεων για το έτος 2026!».
Οσο για τη σύσταση της Ε.Ε να προχωρήσει η χώρα μας σε εμβολιασμό, αυτή επαναλήφθηκε για άλλη μια φορά πριν απο λίγες μέρες από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) σε επiστημονική έκθεση για το θέμα του εμβολιασμού των προβάτων σε Ελλάδα και Βουλγαρία (δημοσιεύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου).
Σύμφωνα με την έκθεση: «Η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει τον εμβολιασμό για την ευλογιά των αιγοπροβάτων και να επιβάλλει αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας».
Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι πως η Ελλάδα δήλωσε στο πλαίσιο της έκθεσης πως η χώρα μας έχει 17.000.000 αιγοπρόβατα. Τόσα ήταν τα αιγοπρόβατα που δηλώθηκαν το…μακρινό 2021, στη βάση του ΟΣΔΕ. Σημειώνεται πως σύμφωνα με τα οριστικά αποτελέσματα των Ερευνών Ζωικού Κεφαλαίου της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το έτος 2024 (ανακοινώθηκαν τον Ιούνιο 2025), ο συνολικός πληθυσμός των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα ανήλθε σε 10.350.915 ζώα.
Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης της EFSA, η Εθνική Επιτροπή Διαχείρισης της Ευλογιάς απάντησε σε όσα αναφέρει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων. Αυτή τη φορά, η επιτροπή αναφέρει πως δεν υπάρχουν δεδομένα από τη χρήση του εμβολίου σε ευρωπαικές φυλές προβάτων αλλά και πως δεν υπάρχει μέθοδος διαφοροποίησης της νόσου από το εμβόλιο (επιχειρήματα τα οποία σταθερά αντικρούουν με έγγραφα και αποδείξεις οι κτηνοτρόφοι και οι επιστήμονες που τάσσονται υπέρ του εμβολιασμού).
Με τα κρούσματα της ευλογιάς να βρίσκονται τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή σε σημαντική ύφεση λόγω των καιρικών συνθηκών του χειμώνα, η ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, ισχυρίζεται πως στην παρούσα φάση το θέμα κοντρολάρεται. Ολοι στρέφουν τώρα το βλέμμα στην άνοιξη και την περίοδο του Πάσχα όταν το δεύτερο crash test θα δείξει αν η χώρα μας μπορεί να πετύχει το στοίχημα της εκρίζωσης ή αν θα θυσιάσει και άλλα ζώα αρνούμενη τον εμβολιασμό.
Μάρτιος 2026: Κρούσμα ευλογιάς στην «καθαρή» περιφέρεια Ηπείρου
Σε κάθε περίπτωση, η τελευταία εξέλιξη από το μέτωπο της ευλογιάς των προβάτων είναι και πάλι αρνητική. Στις 3 Μαρτίου επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα ευλογιάς στην «καθαρή» μέχρι πρότινος περιφέρεια Ηπείρου. Το κρούσμα καταγράφηκε σε απομονωμένη μονάδα 40 ζώων.
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, γνωστοποίησε την είδηση με ένα ποστ στον προσωπικό του λογαριασμό.
Σχολιάζοντας στο in την παραπάνω εξέλιξη η Βασιλική Ζαφειροπούλου, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων λέει το εξής: «Είναι αναμφίβολα ένα κακό σημάδι. Ηταν αναμενόμενο να συμβεί μετά από τόσο μακρά περίοδο μη εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας ειδικά από την πλευρά της πολιτείας. Την ίδια στιγμή, η θολή κατάσταση που επικρατεί στους παράνομους εμβολιασμούς συσκοτίζει την εικόνα για το τι συμβαίνει με τα πραγματικά κρούσματα και την πορεία της ευλογιάς. Δυστυχώς, οι κτηνίατροι είμαστε απαισιόδοξοι για το τι θα συμβεί μετά το Πάσχα. Μακάρι να διαψευστούμε αλλά φοβόμαστε ότι τα κρούσματα θα αυξηθούν απότομα».
