Η Κυριακή 1 Μαρτίου 2026 είναι αφιερωμένη στην Κυριακή της Ορθοδοξίας, την Α’ Κυριακή των Νηστειών και μία από τις πιο συμβολικές ημέρες του εκκλησιαστικού έτους. Δεν πρόκειται μόνο για μια ιστορική επέτειο, αλλά για έναν ζωντανό εορτασμό της πίστης, της ενότητας και της θεολογικής ταυτότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Τι γιορτάζουμε την Κυριακή της Ορθοδοξίας
Η ημέρα καθιερώθηκε το 843 μ.Χ., όταν η αυτοκράτειρα Θεοδώρα και ο Πατριάρχης Μεθόδιος αποκατέστησαν επίσημα την τιμή των ιερών εικόνων, βάζοντας τέλος στην Εικονομαχία — μια περίοδο έντονων θεολογικών και πολιτικών συγκρούσεων που δίχασε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία για περισσότερο από έναν αιώνα.
Η Εικονομαχία ξεκίνησε τον 8ο αιώνα, όταν ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄ απαγόρευσε την προσκύνηση των εικόνων, θεωρώντας ότι οδηγεί σε ειδωλολατρικές πρακτικές. Η διαμάχη χώρισε τους πιστούς σε εικονομάχους και εικονολάτρες. Η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος (787) διατύπωσε τη θεολογία της τιμητικής προσκύνησης των εικόνων, όμως η οριστική αναστήλωσή τους πραγματοποιήθηκε το 843, γεγονός που ονομάστηκε «Θρίαμβος της Ορθοδοξίας».
Πώς εορτάζεται σήμερα
Η ημέρα έχει πανηγυρικό χαρακτήρα μέσα στο κατανυκτικό κλίμα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Στους ναούς:
Τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία.
Διαβάζεται το Συνοδικό της Ορθοδοξίας, όπου τιμώνται οι υπερασπιστές της πίστης και καταδικάζονται οι αιρέσεις.
Πραγματοποιείται λιτανεία με εικόνες, με τους πιστούς να ομολογούν:
«Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστις των Πατέρων».
Στην Ελλάδα, διατηρείται και ένα ιδιαίτερο τελετουργικό στοιχείο: στο Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, το «Πιστεύω» απαγγέλλεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τιμητική παράδοση που ανάγεται στα βυζαντινά χρόνια.
Στο Βυζάντιο, ο Αυτοκράτορας ήταν αυτός που απήγγειλε το Σύμβολο της Πίστεως («Πιστεύω») κατά τη Θεία Λειτουργία της ημέρας αυτής. Μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, το προνόμιο αυτό πέρασε στον Βασιλιά και, μετά τη Μεταπολίτευση, στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Το βαθύτερο μήνυμα της ημέρας
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας αποτελεί πνευματικό ορόσημο στην αρχή της Σαρακοστής.
Η Εκκλησία καλεί τους πιστούς:
να διαφυλάξουν ανόθευτη την πίστη,
να βιώσουν τη νηστεία ως πορεία εσωτερικής επιστροφής,
να συνδυάσουν αλήθεια και ταπείνωση.
Ποιοι γιορτάζουν 1 Μαρτίου
Μαζί με την Κυριακή της Ορθοδοξίας, η Εκκλησία τιμά και τη μνήμη σημαντικών Αγίων, με πρώτη την Αγία Ευδοκία την Οσιομάρτυρα, πρότυπο μετάνοιας και ριζικής μεταμόρφωσης ζωής.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν οι:
Ευδοκία, Εύη, Ευδόκιος
Παράσχος, Πάρης, Πάρις
Χαρίσιος, Χάρισος, Χαρίσης, Χαρίσα, Χαρισία
Λωξάνδρα, Λωξάντρα
Ρωξάνη, Ρωξάνα
Ορθοδόξης, Δόξης, Ορθοδοξία, Δόξα, Ορθούλα
Άξιος, Άξια
Χρόνια πολλά σε όλους!
