Θλιβερή είδηση για όσες και όσους πέρασαν από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, αλλά και για όσες και όσους υπερασπίζονται τη δημόσια και δημοκρατική Ανώτατη Εκπαίδευση η είδηση της απώλειας της ομότιμης Καθηγήτριας Λατινικής Φιλοσογίας Ελένης Καραμαλέγκου. Μιας καθηγήτριας που τίμησε όσο λίγες και λίγοι την ιδιότητα της ακαδημαϊκής δασκάλας, συμβάλλοντας τόσο στην εκπαίδευση και την έρευνα όσο και στην αναβάθμιση του δημοσίου πανεπιστημίου, όχι μόνο μέσα από την ανάληψη θέσεων ευθύνης, με κορυφαία αυτή της Κοσμήτορος της Φιλοσοφικής Σχολής, αλλά και μέσα από την ενεργό συνδικαλιστική δράση της με σημαντικότατο ρόλο σε μεγάλες κινητοποιήσεις ενάντια στην απαξίωση και υπονόμευση των δημοσίων ΑΕΙ. Αποδεικνύοντας ότι η ενεργή στράτευση στην υπεράσπιση του δημόσιου πανεπιστημίου μπορεί να συμβαδίζει με την αριστεία και το σημαντικό ακαδημαϊκό έργο. Παραθέτουμε την ανακοίνωση της Κοσμητείας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ με την θλιβερή είδηση.
Ανακοίνωση της Κοσμητείας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και οδύνης, η Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών αποχαιρετά την Ελένη Καραμαλέγκου, Ομότιμη Καθηγήτρια Λατινικής Φιλολογίας και πρώην Κοσμήτορα της Σχολής μας. Η είδηση της αδόκητης απώλειάς της συγκλόνισε συθέμελα την πανεπιστημιακή μας οικογένεια, βυθίζοντάς την σε βαρύ πένθος.
Η Ελένη Καραμαλέγκου ήταν εξέχουσα και ιδιαίτερα επιδραστική προσωπικότητα, η οποία τίμησε το Πανεπιστήμιό μας, υπηρετώντας το με σπάνιο ήθος και απαράμιλλο σθένος. Πρωτοπόρος και ρηξικέλευθη, υπήρξε η ψυχή της εξωστρέφειας της Φιλοσοφικής Σχολής. Ήταν εκείνη που πρώτη οραματίστηκε και έκανε πράξη την οικουμενικότητα του Πανεπιστημίου μας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συνεργασία με Πανεπιστήμια από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, με τη φοίτηση Κινέζων φοιτητών στη Φιλοσοφική Σχολή ΕΚΠΑ και στο Διδασκαλείο της Νέας Ελληνικής Γλώσσας «Παναγιώτης Κοντός», οι οποίοι από το 2017 φοιτούν αδιαλείπτως στη Φιλοσοφική Σχολή. Υπήρξε η εμπνεύστρια και η κινητήριος δύναμη πίσω από την ίδρυση του πρώτου αγγλόφωνου προπτυχιακού προγράμματος στην Ελλάδα («BA Program in the Archaeology, History and Literature of Ancient Greece» – BAAG)· η ηγεσία και η αφοσίωσή της επέτρεψαν την υποδοχή των πρώτων φοιτητών το 2020, αφήνοντας μια κληρονομιά που αλλάζει τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.
Η απουσία δειλίας μπροστά στις μεγάλες τομές, η απαράμιλλη μαχητικότητα και το έντονο αίσθημα δικαίου, συνδυασμένα με σπάνια καλοσύνη και ανιδιοτέλεια, την καθιστούσαν το απόλυτο στήριγμα για όλους. Η δράση της υπήρξε πάντοτε πέραν και υπεράνω κάθε κομματικού προσήμου, με μοναδικό γνώμονα την προάσπιση της ακαδημαϊκής κοινότητας. Χαρακτηριστική υπήρξε η στάση της το 2013, όταν βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του αγώνα για να υπερασπιστεί το δίκαιο των διοικητικών υπαλλήλων που τελούσαν σε καθεστώς διαθεσιμότητας, επιδεικνύοντας σπάνιο σθένος και αλληλεγγύη. Την ίδια ανυποχώρητη μαχητικότητα επέδειξε σε όλους τους θεσμικούς ρόλους που της εμπιστεύθηκαν οι συνάδελφοί της· υπηρετώντας ως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Διδασκόντων της Φιλοσοφικής Σχολής, καθώς και ως μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας και της Διοικούσας Επιτροπής της ΠΟΣΔΕΠ, υπήρξε μια φωνή στεντόρεια και διεκδικητική, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι δεν ορρωδούσε προ ουδενός. Η συνείδησή της, πάντοτε καθαρή και ταυτισμένη με την ανιδιοτελή προσφορά, υπήρξε ο μοναδικός γνώμονας για τις τολμηρές της αποφάσεις, οι οποίες είχαν πάντα ως στόχο το κοινό συμφέρον της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η πορεία της Ελένης Καραμαλέγκου υπήρξε μια διαδρομή αριστείας, προσφοράς και ακαταπόνητης δημιουργικότητας. Γεννημένη στην Κωνσταντινούπολη, έφερε πάντα μαζί της την αρχοντιά και την πνευματικότητα της γενέτειράς της. Η ακαδημαϊκή της σταδιοδρομία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών υπήρξε υποδειγματική. Καθηγήτρια Λατινικής Φιλολογίας, υπηρέτησε τη Σχολή από καίριες θέσεις ευθύνης: Διευθύντρια του Τομέα Κλασικής Φιλολογίας (2007-2009), Πρόεδρος του Τμήματος Φιλολογίας (2009-2013), Κοσμήτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής (2013-2019). Διατέλεσε, επίσης, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Διδασκαλείου της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (2017-2022).
Το ερευνητικό και συγγραφικό της έργο επικεντρώθηκε στη Λατινική λογοτεχνία, και ειδικότερα στη λογοτεχνία της Ύστερης Res publica και της εποχής του Αυγούστου, στο ρωμαϊκό έπος, τη λυρική ποίηση, τη ρητορική. Υπήρξε πολυγραφότατη, με μελέτες που αποτελούν σημείο αναφοράς για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η Ελένη Καραμαλέγκου υπήρξε γυναίκα ακούραστη και γεμάτη ζωή, που οραματιζόταν το μέλλον χωρίς να διστάζει μπροστά στις δυσκολίες με γενναιοψυχία. Αν κάτι θα μείνει ανεξίτηλο στη μνήμη μας, είναι το μεγάλο θάρρος και η παρρησία με την οποία αντιμετώπιζε ανθρώπους και καταστάσεις, αλλά και η ευγένεια της ψυχής της, η γενναιοδωρία προς όλους και η καθαρότητα των προθέσεών της· η προσωπικότητα και η δράση της θα αποτελούν για πάντα οδηγό και πρότυπο για τη Φιλοσοφική Σχολή και ολόκληρο το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αφήνει πίσω της δυσαναπλήρωτο κενό, αλλά και σπουδαία παρακαταθήκη ανθρωπιάς και εξωστρέφειας.
Η Κοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής μετά την αναγγελία της απώλειας, συνήλθε εκτάκτως σήμερα, Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026, και αποφάσισε ομόφωνα τα εξής:
· Η Φιλοσοφική Σχολή και η Βιβλιοθήκη της θα παραμείνουν κλειστές την ημέρα της εξοδίου ακολουθίας σε ένδειξη σεβασμού και τιμής στη μνήμη της εκλιπούσης.
· Να εκφράσει τα ειλικρινή συλλυπητήρια όλων των μελών της Σχολής στην οικογένειά της.
· Να κυματίζει μεσίστια η σημαία της Φιλοσοφικής Σχολής και της Βιβλιοθήκης μέχρι και την ημέρα της εξοδίου ακολουθίας.
· Να παραστεί ο Κοσμήτορας, καθώς και αντιπροσωπεία της Κοσμητείας στην εξόδιο ακολουθία.
· Να κατατεθεί στεφάνι στη μνήμη της.
Η εξόδιος ακολουθία θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, 2/3/2026, στις 12:30 στο Κοιμητήριο Βύρωνα.
