Με κομμένη την ανάσα παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την ώρα που στο μικροσκόπιο στρατιωτικών και γεωπολιτικών αναλυτών έχουν μπει οι κινήσεις των Αμερικανικών Δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή.
Με το Ιράν να είναι περικυκλωμένο και «κλειδωμένο» από γης και αέρος, οι επόμενες κινήσεις του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται πως αποτελούν έναν γρίφο.
Τα τελευταία 24ωρα, τα σενάρια για το τι σκέφτεται ο Αμερικανός Πρόεδρος δίνουν και παίρνουν, ενώ ακόμα και πρώην αξιωματούχοι της CIA, σε δημόσιες τοποθετήσεις τους, προεξοφλούν χτύπημα στην Περσία.
Το Ιράν προειδοποίησε την Κυριακή ότι θα θεωρήσει οποιαδήποτε επίθεση στο έδαφός του, συμπεριλαμβανομένων περιορισμένων επιθέσεων, «πράξη επιθετικότητας», ενώ στις τελευταίες δηλώσεις του ο Αμερικανός Πρόεδρος ανέφερε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, αν η Τεχεράνη δεν καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η κρίση με το Ιράν θα είχε ήδη αποκλιμακωθεί, η ένταση φαίνεται να παρατείνεται. Αναλυτές εκτιμούν πως εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία, τα σενάρια για το τι μπορεί να ακολουθήσει είναι πολλά. Προεξοφλούν όμως το χτύπημα στο Ιράν.
Τα σενάρια για το χτύπημα των ΗΠΑ και ο γρίφος του Τραμπ
Μερικά από τα σενάρια αυτά βασίζονται σαφώς στην περίπτωση που οι Αμερικανικές Δυνάμεις προχωρήσουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το πρώτο σενάριο κάνει λόγο για άμεσο πλήγμα εντός των επόμενων ημερών, δηλαδή μεταξύ Κυριακής και Πέμπτης που θα έστελνε ένα σαφές μήνυμα ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, δεν αποδίδουν.
Όσον αφορά στο πλήγμα, αυτοί που το υποστηρίζουν, αναφέρουν πως μάλλον θα είναι περιορισμένο, ώστε να υπάρξει ελεγχόμενη κλιμάκωση. Δηλαδή χτύπημα σε επιλεγμένους στόχους με στόχο βελτίωση της διαπραγματευτικής θέσης των ΗΠΑ.
Ένα άλλο σενάριο που αποτυπώνεται από τους ίδιους αναλυτές είναι η επίθεση μετά το τέλος του Ραμαζανιού. Σημειώνεται πως το Ραμαζάνι ολοκληρώνεται στις 19 Μαρτίου και δεν αποκλείεται η Ουάσιγκτον να επιδιώξει να αποφύγει στρατιωτική κλιμάκωση κατά τη διάρκεια του ιερότερου μήνα του Ισλάμ.
Σε αυτή την περίπτωση, κάποιοι προεξοφλούν ανταλλαγή πληγμάτων με πιθανή εμπλοκή και του Ισραήλ.
Το λιγότερο πιθανό ενδεχόμενο φέρεται να παραμένει η παράταση της υφιστάμενης κατάστασης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κανείς βέβαια δεν μπορεί να προβλέψει τον συμβιβασμό της τελευταίας στιγμής, δηλαδή μια περιορισμένη συμφωνία που επιτρέπει συμβολικό εμπλουτισμό με αυστηρούς ελέγχους.
Τι είπε στη «Ζούγκλα» πρώην αξιωματούχος Ασφαλείας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ
Η διατήρηση δύο αεροπλανοφόρων, δεκάδων πολεμικών πλοίων και εκατοντάδων αεροσκαφών στην περιοχή, κοστίζει δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ αλλά θα σήμαινε, σύμφωνα με τους αναλυτές, και πλήγμα στην στρατιωτική υπεροχή και στο γόητρο της υπερδύναμης.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν παράγοντες οι οποίοι δυσχεραίνουν κάθε ασφαλή εκτίμηση, αλλά παράλληλα δημιουργούν και πολλά ερωτήματα σχετικά με το τι έχει στο μυαλό του ο Τραμπ. Καταρχάς είναι γεγονός πως οι έως τώρα προβλέψεις έχουν επανειλημμένα διαψευστεί. Επίσης, το Ιράν φημίζεται για την ικανότητά του να παρατείνει και να διαχειρίζεται μακρές διαπραγματεύσεις. Πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός πως ο Αμερικανός Πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της θητείας του, υπό έντονες εσωτερικές και διεθνείς πιέσεις.
Ωστόσο πρώην ανώτατος αξιωματούχος Ασφαλείας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ, μιλώντας στη «Ζούγκλα», εκφράζοντας την επιθυμία να κρατηθεί η ανωνυμία του, ανέφερε πως «ακόμα δεν είναι ξεκάθαρο τι έχει στο μυαλό του ο Τραμπ».
«Οι άνθρωποι του Τραμπ πιστεύουν ότι η τακτική των απειλών και των εκφοβιστικών δηλώσεων – ότι θα “γκρεμίσουν το σπίτι” – θα αποδώσει, όμως δυσκολεύονται να εξηγήσουν ποιος ακριβώς είναι ο στόχος… αν πρόκειται δηλαδή για αλλαγή καθεστώτος ή για τον τερματισμό των πυρηνικών προγραμμάτων», λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει:
«Και, φυσικά, δεν επιθυμούν να δεσμεύσουν χερσαίες δυνάμεις. Αυτό πιθανότατα σημαίνει ότι θα προχωρήσουν σε περισσότερους βομβαρδισμούς και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οπότε τίθεται το ερώτημα ποιοι θα είναι οι στόχοι. Η δημόσια ασφάλεια, σίγουρα. Οι Φρουροί της Επανάστασης, πολύ πιθανόν. Υπηρεσίες που στηρίζουν τις “παραστρατιωτικές οργανώσεις-εντολοδόχους” (proxies), επίσης, πολύ πιθανόν. Όμως δεν έχω πληροφορίες για το εάν θα είναι η ανώτατη ηγεσία».
Eν τω μεταξύ η πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Πενταγώνου, Ντάνα Στρουλ, μιλώντας στο Fox News, ανέφερε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σε θέση να διεξάγουν μια στρατιωτική εκστρατεία με μεγάλη κινητοποίηση κατά του Ιράν.
«Ο αμερικανικός στρατός είναι έτοιμος για μια παρατεταμένη, εξαιρετικά δυναμική εκστρατεία, εάν το διατάξει ο Πρόεδρος Τραμπ, και επίσης έτοιμος να υπερασπιστεί τους συμμάχους και τους εταίρους του στη Μέση Ανατολή από τους πυραύλους του Ιράν».
Παράλληλα σημείωσε ότι η ανάπτυξη δύο αμερικανικών αεροπλανοφόρων των USS Gerald R. Ford και USS Abraham Lincoln, μαζί με αντιτορπιλικά, μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη ανεφοδιασμού έχει ενδυναμώσει τις επιθετικές και αμυντικές δυνατότητες των ΗΠΑ σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2025, όταν οι ΗΠΑ βομβάρδισαν πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν.
«Δεν είναι θέμα στρατιωτικής ετοιμότητας, αλλά πολιτική απόφαση», είπε η Στρουλ, η οποία εξήγησε ότι οποιαδήποτε ενέργεια θα εξαρτηθεί από τις εντολές του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο φόβος για έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο
Ένα άλλο πολύ βασικό ερώτημα είναι το τι θα μπορούσε να ακολουθήσει έπειτα από ένα αμερικανικό χτύπημα, αλλά και εάν αυτό που ακολουθήσει, θα μπορεί να ελεγχθεί.
Το Ιράν πάντως έχει καταστήσει σαφές ότι θα απαντήσει «με τη μέγιστη ισχύ». Συγκεκριμένα ο Ανώτατος Ηγέτης της χώρας Αλί Χαμενεΐ έχει προειδοποιήσει ότι οι ιρανικές δυνάμεις μπορούν να πλήξουν αμερικανικές ναυτικές μονάδες και βάσεις στην περιοχή.
Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν πως ακόμη και περιορισμένο πλήγμα στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθέσεις κατά Αμερικανικών Βάσεων στον Κόλπο ή κατά του Ισραήλ, μετατρέποντας τη σύγκρουση σε περιφερειακή.
Οι ίδιοι τονίζουν πως το Ιράν εκτιμάται ότι διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εντός βεληνεκούς αμερικανικών στρατευμάτων που βρίσκονται σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής, ενώ έχει απειλήσει ότι θα τα πλήξει, όπως και το Ισραήλ.
