Αυτοί οι λεβέντες της Καισαριανής, αυτοί οι 200 κομμουνιστές που στάθηκαν μπροστά από τις ναζιστικές κάννες χωρίς φόβο, όπως φαίνεται ξεκάθαρα στις φωτογραφίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, ζωντανεύουν μέσα από μαρτυρίες και λόγια συγγενών τους.
Πίσω από κάθε φωτογραφία, μια ανθρώπινη ιστορία. Πίσω από κάθε τραγωδία, κάθε ιστορική στιγμή, μια οικογένεια. Άλλος ήταν πατέρας και άφηνε πίσω οικογένεια, άλλος ήταν έτοιμος να κάνει οικογένεια, άλλος ήταν μικρό παιδί.
Ο γνωστός ηθοποιός Γιάννης Βόγλης έζησε τη φρίκη σε τρυφερή ηλικία. Η περιγραφή του καθηλώνει:
«Θα πω μία πραγματική ιστορία. Μικρός μεγάλωσα στον Βύρωνα, σε ένα ύψωμα. Εκεί ακούγαμε κάθε μέρα τα μυδράλια από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής και από τις ριπές υπολογίζαμε περίπου πόσες ήταν οι εκτελέσεις. Την Κυριακή την 1η του Μάη του 1944, έγινε η μεγάλη εκτέλεση των 200. Αυτή η εκτέλεση κράτησε σχεδόν ολόκληρη την ημέρα. Όλος ο κόσμος ήταν στις πόρτες και στα παράθυρα. Νεκρική σιγή. Δεν μιλούσε κανείς.
»Κάποτε τα μυδράλια σταμάτησαν. Προς στο σούρουπο, από κάτω στον δρόμο φάνηκαν κάποιες μικρές φλογίτσες που ανέβαιναν. Όσο η πορεία ανέβαινε πλήθαινε, γιατί ο κόσμος έβγαινε από τα σπίτια του και ακολουθούσε. Κρατούσαν μικρά δαδιά. Τότε δεν υπήρχαν κεριά. Ακολουθήσαμε κι εμείς. Φτάσαμε σ’ ένα πλάτωμα που ήταν ένα μεγάλο σταυροδρόμι. Από όλους τους δρόμους ερχόταν κόσμος με δαδιά αναμμένα. Εκεί σιωπηλά γονατίσαμε και με σκυφτό το κεφάλι, ψάλλαμε το “Πέσατε θύματα, αδέλφια μου εσείς”. Αυτή η ενότητα και αυτή η ομοψυχία που υπήρχε, ήταν αυτό που έκανε τη διαφορά με το σήμερα».
Συγγενείς των εκτελεσθέντων, αναγνωρίζουν ο ένας μετά τον άλλον τα δικά τους πρόσωπα και μιλούν με δέος για την ώρα που θα αντικρύσουν τον δικό τους άνθρωπο στις φωτογραφίες, σε μια τελευταία του στιγμή πριν από τον θάνατο.
Ο Ηλίας Ρίζος, Λαμιώτης που εκτελέστηκε, είναι ένας από αυτούς που αναγνωρίστηκαν.
«Εγώ έψαξα να βρω φωτογραφία της μαμάς μου με τον μακαρίτη, αν και δεν μπορώ να τον πω μακαρίτη, ήρωα θα τον πω, αλλά δεν μπορώ να βρω φωτογραφία γιατί όταν βομβαρδίστηκε το σπίτι μας στον Άγιο Λουκά, εκεί που πιάσανε και τον Ηλία, οι άνθρωποι κοιτάξανε να σώσουν τη ζωή τους. Η μητέρα μου ήταν μακρινή συγγενής του. Ξέρω ότι η μητέρα μου, μου είχε περιγράψει όταν ζούσε, έχει πεθάνει το 2005 η μητέρα μου, τον Ηλία σαν έναν μικρότερο ανιψιό του παππού Δημήτρη τον οποίο φιλοξενούσαμε στο σπίτι μας στον Άγιο Λουκά στη Λαμία και ήταν αρτεργάτης σε μία μικρή βιοτεχνία με ζυμαρικά που είχαμε εμείς στην περιοχή του Αγίου Λουκά. Όταν πιάσανε τον θείο μου τον Λεωνίδα τον Παλιό οι Ιταλοί μετά από “καρφωτή” Ελλήνων σε εισαγωγικά, η μπούκα αυτή που έγινε, έγινε στην βιοτεχνία που είχαμε, σε αυτήν τη βιοτεχνία συνελήφθη και ο Ηλίας. Ήταν όταν τον πιάσανε άκλειστα 16 ετών. Το αγοράκι αυτό το πιάσανε όπως πιάνανε όλους τους άντρες πάνω από τα 14. Ήξερε ότι φεύγοντας από αυτόν τον κόσμο αφήνει την μαγιά ώστε ο κόσμος αυτός να γίνει καλύτερος, αυτό πίστευε και αυτό πιστεύουν σε αυτό το κόμμα», λέει η ανιψιά του.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης, 30 ετών, καταγόταν από τον Πλατανιά Χανίων, ήταν γεωργός και γαλακτοκόμος, παντρεμένος και πατέρας δυο παιδιών. Διώχθηκε κατά τη δικτατορία του Μεταξά, συνελήφθη και πέρασε από φυλακές και τόπους κράτησης. Προς τιμήν του έχει δοθεί το όνομά του σε δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά στα Χανιά.
Ο ανιψιός του μίλησε στο Live News:
Σε άλλη φωτογραφία φαίνεται να αναγνωρίζεται ο Δημήτρης Παπαδόπουλος, ποντιακής καταγωγής, που περιγράφεται ως ένας από τους παλαιότερους αγωνιστές του κλάδου των οικοδόμων. Συνελήφθη το 1936 από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου και το 1941 παραδόθηκε στους Γερμανούς. Εκτελέστηκε την 1η Μαΐου 1944. Μια άλλη συγκλονιστική ιστορία είναι αυτή του Θεόδωρου Μανιατέα.
Το «Live News» του MEGA παρουσιάζει όλα τα παραπάνω κι εξιστορεί με λεπτομέρειες τη θρυλική ιστορία των 200 παλληκαριών, που θυσιάστηκαν για ένα καλύτερο μέλλον:
Παράλληλα ερευνάται κι ένα άλλο ζήτημα, αυτό του φωτογράφου, καθώς η ταυτοποίησή θα μπορούσε να οδηγήσει στην εύρεση του φιλμ από το οποίο εκτυπώθηκαν οι φωτογραφίες των σπουδαίων αγωνιστών που εκτελέστηκαν Καισαριανή.
Για τους 200 ήρωες της Καισαριανής μίλησε ο ιστορικός Γιάννης Χαραλαμπίδης:
Τη δική του μαρτυρία μοιράστηκε ο φωτορεπόρτερ Αριστοτέλης Σαρρηκώστας:
