Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα δύο σημαντικές τροποποιήσεις στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για το άσυλο, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του συστήματος.
Συγκεκριμένα, με ευρεία πλειοψηφία υιοθετήθηκε η δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού καταλόγου «ασφαλών χωρών καταγωγής», καθώς και ο κανονισμός για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας». Στον κατάλογο περιλαμβάνονται το Μπανγκλαντές, η Κολομβία, η Αίγυπτος, το Κόσοβο, η Ινδία, το Μαρόκο και η Τυνησία, γεγονός που επιτρέπει την ταχύτερη εξέταση αιτήσεων ασύλου από υπηκόους των συγκεκριμένων χωρών.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι αιτούντες άσυλο από χώρες που χαρακτηρίζονται «ασφαλείς» θα φέρουν το βάρος της απόδειξης ότι αντιμετωπίζουν κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης σε περίπτωση επιστροφής. Παράλληλα, ως ασφαλείς θεωρούνται κατ’ αρχήν και οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, όπως γενικευμένη ένοπλη βία ή υψηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου σε επίπεδο Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρακολουθεί τις εξελίξεις στις χώρες του καταλόγου και θα μπορεί να εισηγείται την προσωρινή αναστολή ή τη διαγραφή τους, ενώ τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα κατάρτισης εθνικών καταλόγων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», η οποία επιτρέπει την απόρριψη αιτήσεων ασύλου ως απαράδεκτων, ακόμη και όταν δεν αφορούν τη χώρα καταγωγής του αιτούντος. Η διάταξη μπορεί να εφαρμοστεί όταν υπάρχει ουσιαστικός δεσμός με τρίτη χώρα ή όταν ο αιτών διήλθε από αυτήν και θα μπορούσε να έχει ζητήσει εκεί διεθνή προστασία. Προβλέπεται επίσης η εφαρμογή της στο πλαίσιο συμφωνιών της ΕΕ ή των κρατών μελών με τρίτες χώρες.
Οι κανονισμοί αναμένεται να εξεταστούν πλέον από το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο καλείται να τους εγκρίνει τυπικά.
