Όποιος ψάχνει δουλειά –κυρίως μέσω εφαρμογών και αγγελιών στο διαδίκτυο- σίγουρα έχει μάθει τις λέξεις «ghost jobs». Πρόκειται για την πρακτική εργοδοτών να διαφημίζουν θέσεις εργασίας, οι οποίες στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι «φανταστικές θέσεις εργασίας» είτε έχουν ήδη καλυφθεί, είτε –και το συνηθέστερο- να μην ήταν ποτέ διαθέσιμες. Και το πρόβλημα συναντάται σε όλο τον κόσμο.
Από έρευνα που έκανε ο πάροχος λογισμικού προσλήψεων Greenhouse στις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Γερμανία, έως 22% των θέσεων εργασίας που διαφημίστηκαν στο διαδίκτυο το 2024 ανήκαν σε αυτή την κατηγορία. Οι εργοδότες δεν είχαν πρόθεση να προσλάβουν. Όπως επισημαίνει το BBC, ξεχωριστή μελέτη στη Βρετανία ανέβασε το ποσοστό των ghost jobs ακόμη υψηλότερα: 34%.
Επίσης, πρόσφατα επίσημα στοιχεία από το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ δείχνουν ότι ενώ υπήρχαν 7,2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας τον Αύγουστο, προσλήφθηκαν μόνο 5,1 εκατομμύρια άτομα.
Ναι, αλλά γιατί…
Το ζήτημα που εγείρεται είναι γιατί το κάνουν αυτό οι εταιρείες. Ο Έρικ Τόμσον, με 20 χρόνια εργασιακής εμπειρίας στις ΗΠΑ, απολύθηκε από μια νεοσύστατη επιχείρηση. Επί δύο μήνες υπέβαλλε αιτήσεις σε εκατοντάδες επιχειρήσεις. Θέσεις του επιπέδου του, ανώτερες και κατώτερες.
Συνειδητοποίησε σταδιακά ότι κάποιες από αυτές ήταν ghost jobs. Και θέλησε να κάνει κάτι γι’ αυτό, ώστε να αλλάξει.
Συνέστησε μια ομάδα εργασίας που ζητά από τους πολιτικούς στις ΗΠΑ να νομοθετήσουν για την απαγόρευση της πρακτικής των ψεύτικων αγγελιών εργασίας. Κάνει συναντήσεις με μέλη του Κογκρέσου, ενώ ηγήθηκε της διαμόρφωσης της προτεινόμενης νομοθεσίας με τίτλο «Ο Νόμος για την Αλήθεια στη Διαφήμιση και την Ευθύνη στην Εργασία».
Η πρόταση νόμου απαιτεί οι αγγελίες να έχουν ημερομηνία λήξης, να ενημερώνουν αν η διαδικασία πρόσληψης έχει διακοπεί ή αν προσελήφθη κάποιος. Επίσης, να υπάρχουν ελέγξιμα αρχεία προσλήψεων και κυρώσεις για τους εργοδότες που δημοσιεύουν παραπλανητικές ή ανύπαρκτες θέσεις εργασίας.
Ο Έρικ Τόμσον ελπίζει ότι ορισμένα μέλη του Κογκρέσου θα υποστηρίξουν τη νομοθεσία για απαγόρευση των ghost jobs.
Παράλληλα τρέχει μια αίτηση για απαγόρευση των ghost jobs, η οποία μέχρι στιγμής έχει συγκεντρώσει πάνω από 50.000 υπογραφές. Ο Τόμσον λέει ότι μαζί με τις υπογραφές λαμβάνει μηνύματα από άτομα που περιγράφουν τις εμπειρίες τους. Του λένε πως τα ghost jobs έχουν μειώσει την αυτοπεποίθησή τους και έχουν επηρεάσει την ψυχική τους υγεία. «Αυτό είναι ντροπή», λέει.
Η νομοθεσία του Οντάριο
Στις ΗΠΑ, τα τοπικά κοινοβούλια των πολιτειών του Νιου Τζέρσεϊ και της Καλιφόρνια εξετάζουν επίσης την απαγόρευση των «φανταστικών» θέσεων εργασίας.
Αλλά στον Καναδά, η επαρχία του Οντάριο το έκανε πράξη. Από την 1η Ιανουαρίου, οι εταιρείες θα πρέπει να αποκαλύπτουν εάν μια διαφημιζόμενη κενή θέση καλύπτεται ενεργά.
Το Οντάριο κινείται επίσης για να αντιμετωπίσει το επίσης σοβαρό πρόβλημα, των εταιρειών που δεν απαντούν στους υποψηφίους. Οι εταιρείες στην επαρχία με περισσότερους από 25 υπαλλήλους θα πρέπει πλέον να απαντούν σε κάποιον που έχουν πάρει συνέντευξη εντός 45 ημερών. Ωστόσο, δεν θα χρειάζεται να επικοινωνήσουν με κανέναν που δεν επέλεξαν για να περάσει από συνέντευξη.
Μιλώντας στο BBC, η εργατολόγος Ντέμπορα Χάντσον, με έδρα το Τορόντο, λέει ότι έχει ήδη προσεγγιστεί από εταιρείες «που προσπαθούν να το κάνουν σωστά». Αλλά έχει ανησυχίες για το πώς θα εφαρμοστούν οι κανόνες για τα ghost jobs.
«Έπειτα από σχεδόν 20 χρόνια σε αυτόν τον τομέα, αναρωτιέμαι πώς θα παρακολουθούν και θα ρυθμίζουν πραγματικά τα ghost jobs. Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση έχει τους πόρους για να διερευνήσει, επομένως οι εργοδότες μπορεί να τη γλιτώσουν με μη συμμόρφωση. Αλλά αν οι άνθρωποι αντιμετωπίσουν προβλήματα, μπορούν να υποβάλουν καταγγελία και θα εξεταστεί», λέει.
«Καταστροφικό για την ψυχή»
Σε άλλες πολιτείες του Καναδά, στις ΗΠΑ και στη Βρετανία, δεν υπάρχει νομική υποχρέωση για τις επιχειρήσεις να απαντούν σε υποψηφίους. Ούτε υπάρχουν έστω προσπάθειες στο Ηνωμένο Βασίλειο για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων.
Η Άιλις Ντέιβις, με εμπειρία 10 χρόνων στο μάρκετινγκ, αναζητεί δουλειά στο Λέστερ. Λέει ότι το να μην σου απαντούν, μικρές και μεγάλες εταιρείες, είναι «καταστροφικό για την ψυχή».
«Ο χρόνος που έχω ξοδέψει καταβάλλοντας προσπάθεια για να προσαρμόσω μια αίτηση, για να μην λάβω καμία απάντηση, σε καταρρακώνει», προσθέτει.
Φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση ενός υπευθύνου προσλήψεων, που τη ρώτησε αν είναι διαθέσιμη να περάσει από συνέντευξη. Απάντησε θετικά και δεν την κάλεσαν ποτέ.
«Οι εργοδότες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τους αναζητούντες εργασία με περισσότερη συμπόνια, επειδή η τρέχουσα αγορά εργασίας δεν είναι ένα ωραίο μέρος για να βρίσκεσαι», λέει στο BBC.
«Μαύρη τρύπα»
Η Τζάσμιν Εσκαλέρα, σύμβουλος καριέρας και ειδικός σε προσλήψεις στο Μαϊάμι, περιγράφει την κατάσταση με τα ghost jobs ως «μαύρη τρύπα». Κατάλαβε τι είναι, μέσω των γυναικών που συμβούλευε καθώς αναζητούσαν δουλειά.
«Έβλεπαν συνεχώς την ίδια θέση εργασίας να δημοσιεύεται ξανά και ξανά και με ρωτούσαν αν έπρεπε να υποβάλουν ξανά αίτηση. Έκαναν αιτήσεις σε μια μαύρη τρύπα. Το ηθικό οποιουδήποτε αναζητά εργασία συνθλίβεται», λέει.
Από την έρευνά της, διαπίστωσε ότι οι εταιρείες δημοσιεύουν ghost jobs για πολλούς λόγους. Κάποιοι, διότι θέλουν να δημιουργήσουν μια «δεξαμενή ταλέντων». «Δεν είναι ότι δεν θέλουν να προσλάβουν, είναι περισσότερο ότι δεν προσλαμβάνουν αμέσως.
Ωστόσο, άλλες «φούσκωναν τους αριθμούς και προσπαθούσαν να δείξουν ότι η εταιρεία τους αναπτύσσεται, ακόμα κι αν αυτό δεν ίσχυε». Επίσης, είπε, υπάρχουν εταιρείες που δημοσιεύουν θέσεις εργασίας για να αποκτήσουν και να πωλούν δεδομένα.
Ωστόσο, όποιος και αν είναι ο λόγος για τις ψεύτικες διαφημίσεις, η Τζάσμιν Εσκαλέρα επισημαίνει ότι δίνουν στις κυβερνήσεις μια ψευδή εικόνα της αγοράς εργασίας. Με πραγματικά αρνητικές συνέπειες.
Διότι, καθώς οι ειδικοί χρησιμοποιούν δεδομένα για να αναπτύξουν πολιτικές, κατανοώντας τις τάσεις της αγοράς, αν τα δεδομένα είναι κάπως στρεβλωμένα, το αποτέλεσμα θα είναι λάθος.
Συνεπώς, λέει η Δρ Εσκαλέρα, όσοι αναζητούν εργασία και ελπίζουν να αποφύγουν τα ghost jobs , θα πρέπει να προσπαθήσουν να δικτυωθούν με τους υπεύθυνους προσλήψεων. «Θα ξέρετε ότι μια θέση είναι πραγματική αν έχετε συνομιλίες με πραγματικούς ανθρώπους που εργάζονται σε αυτόν τον οργανισμό», λέει.
Ωστόσο, τονίζει, «εάν δείτε ότι μια θέση εργασίας δημοσιεύεται πολλές φορές κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου ή ότι η αγγελία εργασίας είναι ανοιχτή για κάποιο χρονικό διάστημα, τότε είναι πιθανό η αγγελία να παραμένει ανοιχτή επειδή η θέση εργασίας δεν προορίζεται να καλυφθεί».
